Almancada Sıfatlar

Almancada Sıfatlar konusu için dersimizde kısa bir özet geçecek olsak da ismin yalın hali, i-hali ve e-hali konularının bilinmesi tavsiye edilir.

Almancada Sıfatlar: Die Adjektive

Öncelikle sıfat nedir sorusuna cevap verelim: İsimlerin ya da diğer sıfatların önüne gelerek onları miktar, sıra, konum, renk, biçim, bıraktığı izlenim gibi çeşitli yönlerden tanımlayan, tarif eden “tanımlayıcı kelime” türüdür. “Büyük, küçük, temiz, iyi” sözcükleri birer sıfattır, “büyük masa, küçük kitap, temiz elma” gibi sıfat tamlamalarında “büyük, küçük, temiz” gibi sözcükler masa, kitap ve elma gibi isimlerin özelliklerini bildirmekte, onların niteliklerini açıklamaktadır.

Aşağıdaki tabloda Almancada sık kullanılan sıfatlar listelenmiştir;


groß
büyük

lang
uzun

gut
iyi

offen
açık

klein
küçük

sauber
temiz

kurz
kısa

schlecht
kötü

schmutzig
kirli

schön
güzel
Almancada Sıfatlar – Die Adjektive

Almancada ise sıfatların kullanımları özelliğini belirttikleri isimlerin artikellerine göre değişmektedir. Sıfatlar tanımladıkları isimden hemen önce veya isimden ayrı bir şekilde kullanılabilir. Sıfatlar isimden hemen önce geldikleri zaman sondaki sıfatlık eki (sıfat gibi kullanılan ek) nitelediği ismin belirli ve belirsiz artikeline veya miktarına bağlı olarak değişir. Bu şekilde sadece sıfatları kullanarak cümleler yapılabilir. Böyle durumlarda sıfatlar değişmeden, yani yalın hallerinde bulunurlar.

Der Lehrer ist gut.
Öğretmen iyidir.
Die Tür ist offen.
Kapı açıktır.
Das Bild ist schön.
Resim güzeldir.

Almancada Sıfat Tamlamaları

Almancada da sıfatlar isimlerle beraber kullanıldıklarında sıfat tamlamalarını oluştururlar. İsmin hal durumlarına göre bu tamlamalarda farklılıklar olmaktadır.

İsmin Yalın Halinde Sıfatlar

İsmin yalın halinde iken sıfatlar belirli ve belirsiz artikel almalarına göre ek alırlar. Sıfata eklenen ek ismin belirli veya belirsiz artikel almasına bağlıdır.

Belirli artikel alan yalın haldeki isim eğer “Tekil” ise tanımlayan sıfatlara “-e”,  “Çoğul” ise tanımlayan sıfatlara “-en” eki getirilir. Aşağıdaki tabloda klein (küçük) sıfatı kullanılmıştır;

Eril & Tekilder kleine Mann
Dişil & Tekildie kleine Frau
Nötr & Tekildas kleine Mädchen
Çoğuldie kleinen Jungen

Belirsiz artikele sahip olan bir ismin öncesinde gelen sıfata eklenecek ek ise ilgili ismin belirli artikellerini bilmeniz durumunda kolaylaşacaktır. Eril isimleri tanımlayan sıfatlar için “-er”, dişil isimleri tanımlayan sıfatlar için “-e” ve Nötr isimleri tanımlayan sıfatlar için “-es” eki sıfata eklenir.

Eril & Tekilein kleiner Mann
Dişil & Tekileine kleinFrau
Nötr & Tekilein kleines Mädchen

Bir isme eğer iyelik sıfatı (“mein”, “dein” …) eşlik ediyorsa, belirsiz artikeller için uygulanan aynı sıfat son eklerini kullanılır. İyelik sıfatları çoğul isimleri tanımlıyorsa bu sıfatlar için “-en” sonunu ekleriz.

Dein großer Bruder heißt Tom. 
Senin abinin adı Tom.
Meine große Tochter segelt gern. 
Benim büyük kızım yelken yapmayı sever.
Unser kleines Auto ist rot. 
Bizim küçük arabamız kırmızı.
Seine großen Brüder sind in einer Band. 
Onun abileri bir müzik grubunda.
Gutİyi
Der ApfelElma
Ein ApfelBir elma
Der gute Apfelİyi elma
Ein guter Apfelİyi bir elma
Das ist ein guter Apfel.Bu iyi bir elmadır.
Sıfat Tamlaması : der
KleinKüçük
Die KatzeKedi
Eine KatzeBir kedi
Die kleine KatzeKüçük kedi
Eine kleine KatzeKüçük bir kedi
Das ist eine kleine Katze.Bu küçük bir kedidir.
Sıfat Tamlaması : die
SauberTemiz
Das ZimmerOda
Ein ZimmerBir oda
Das saubere ZimmerTemiz oda
Ein sauberes ZimmerTemiz bir oda
Das ist ein sauberes Zimmer.Bu temiz bir odadır.
Sıfat Tamlaması : das

İsmin İ Halinde Sıfatlar

İsmin i halinde değişen artikeller sıfatların alacağı da haliyle değiştirmektedir. Yalnızca der belirli artikeli den ve ein belirsiz artikeli einen olduğu için yalın hal sıfat eklerinden tek değişen artikeli der olan isimlere gelen sıfatlarda görülür.

Yalın HalDer alte Mann
Yaşlı adam
İ HaliDen alten Mann
Yaşlı adamı

Konuyu detaylıca anlatmak için benzer cümlelerle açıklarsak eğer: Belirli artikele sahip i halindeki isimler için eğer betimlenen isim “Tekil ve eril” ise betimleyen sıfatlara “-en”, “Tekil dişil veya nötr” isimleri betimleyen sıfatlara “-e”, “Çoğul” isimleri betimleyen sıfatlara ise “-en” eki gelir.

Eril & Tekilden kleinen Mann
Dişil & Tekildie kleine Frau
Nötr & Tekildas kleine Mädchen
Çoğuldie kleinen Jungen

Belirsiz artikele veya iyelik sıfatlarına sahip i halindeki isimler için belirli artikellerine bezer şekilde: Eril isimleri betimleyen sıfatlara “-en“, dişil isimleri betimleyen sıfatlara “-e” ve Nötr isimleri betimleyen sıfatlara da “-es” eki eklenir.

Eril & Tekileinen kleinen Mann
Dişil & Tekileine kleine Frau
Nötr & Tekilein kleines Mädchen
Deinen großen Bruder heißt Tom. 
Senin abinin adı Tom.
Meine große Tochter segelt gern. 
Benim büyük kızım yelken yapmayı sever.
Unser kleines Auto ist rot. 
Bizim küçük arabamız kırmızı.
Seine großen Brüder sind in einer Band. 
Onun abileri bir müzik grubunda.

Görüldüğü üzere yalın haldeki sıfatların aldığı eklerden tek farklı olan der artikeline sahip ismi betimleyen sıfatlarda gözlemlenmektedir.

Gutİyi
Den ApfelElmayı
Der guten Apfelİyi elmayı
Ein guten Apfelİyi bir elmayı
Sıfat Tamlaması : der
KleinKüçük
Die KatzeKediyi
Eine KatzeBir kediyi
Die kleine KatzeKüçük kediyi
Eine kleine KatzeKüçük bir kediyi
Sıfat Tamlaması : die
SauberTemiz
Das ZimmerOdayı
Ein ZimmerBir odayı
Das saubere ZimmerTemiz odayı
Ein sauberes ZimmerTemiz bir odayı
Sıfat Tamlaması : das

İsmin E Halinde Sıfatlar

İsmin e halindeki isimlere gelen sıfatlar için çekim eklerini hatırlaması oldukça kolaydır: Tüm sıfatlara “-en” eki ekleriz. Bunların eril, dişil veya nötr bir ismi betimlemeleri ya da belirli veya belirsiz veya çoğul isimler ile kullanılmaları önemli değildir.

Eril & Tekildem kleinen Mann
Dişil & Tekilder kleinen Frau
Nötr & Tekildem kleinen Mädchen
Çoğulden kleinen Jungen
Eril & Tekileinen kleinen Mann
Dişil & Tekileine kleinen Frau
Nötr & Tekilein kleinen Mädchen
Gutİyi
Dem ApfelElmaya
Einem ApfelBir elmaya
Der guten Apfelİyi elmaya
Ein guten Apfelİyi bir elmaya
Sıfat Tamlaması : der
KleinKüçük
Die KatzeKediye
Einer KatzeBir kediye
Die kleinen KatzeKüçük kediye
Eine kleinen KatzeKüçük bir kediye
Sıfat Tamlaması : die
SauberTemiz
Dem ZimmerOdaya
Einem ZimmerBir odaya
Das sauberen ZimmerTemiz odaya
Ein sauberen ZimmerTemiz bir odaya
Sıfat Tamlaması : das

İsmin hal durumlarına göre sıfatların aldığı ekler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir;

ArtikellerNominativ
Yalın Hal
Akkusativ
İ Hali
Dativ
E Hali
der (eril)-e-en-en
die (dişil)-e-e-en
das (nötr)-e-e-en
die (çoğul)-en-en-en
ein (eril)-er-en-en
eine (dişil)-e-e-en
ein (nötr)-es-es-en

Paylaşmak İsterseniz;

Bunları da sevebilirsiniz

Almancada Sıfatlar” için bir yorum

Bir Cevap Yazın