A1 Seviye

Almancada Ayrılabilen Fiiller

Almancada Ayrılabilen Fiiller” konusuna geçmeden önce öneklerden bahsetmemiz doğru olacaktır. Almancada bazı fiiller önlerine gelen ve Präfix adı verilen çeşitli eklerle fiillerin anlamlarını etkilerler.

Önek (Präfix) alan fiillerden bazıları bu eklerden ayrılabilirken bazıları da ayrılamazlar. Ayrıca kimi önekler fiillerden bazı durumlarda ayrılabiliyorken bazı durumlarda da ayrılmamaktadır. Önekin fiilden ayrıldığı zaman genellikle fiilin gerçek anlamı söz konusuyken aynı önek fiilden ayrılmadığı zaman ise yan anlam söz konusudur.

Fiiller aldıkları öneklere göre üç farklı kategoriye ayrılırlar;

  1. Untrennbare Verben (Ayrılamayan fiiller)
  2. Trennbare Verben (Ayrılabilen fiiller)
  3. Trennbare / untrennbare Verben (hem ayrılabilen hem de ayrılamayan fiiller)

Untrennbare Verben (Ayrılamayan fiiller)

Bu tür önekler genellikle kısadır, vurgusuz söylenir ve cümlede tek başına bulunamaz.

vAnlamları açıkça belli olmasa da bazı anlamlar içerdikleri de olabilmektedir. Örneğin, de-, miss-, zer- gibi önekler fiile olumsuz bir anlam katarken, re- eki de bir şeyin tekrar yapıldığı anlamını katar.

Ayrılamayan öneklerden yaygın bir şekilde kullanılanlar aşağıdaki kutucukta derlenmiştir;

be-, emp-, ent-, er-, ge-, miss-, ob-, ver-, zer-, de-, dis-, in-, re-
Almancada Ayrılabilen Ekler

Ayrılabilen Fiiller: Die Trennbare Verben

Önekleri oluşturan kelimeler başta edatlar (Präposition) olmak üzere, sıfatlardan (Adjektiv), isimlerden (Nomen), fiillerden (Verb), zarflardan (Adverb) oluşabilmektedir.

Ayrılamayan öneklere nazaran ayrılan önekler cümlede tek başına da kullanılabilir. Ayrıca bu önekler belirli bir anlam içerir ve vurgulu bir şekilde okunur.

Präfix
(önek)
Verb
(fiil)
neues Verb
(yeni fiil)
aufwachenaufwachen
Almancada Trennbare Verben

Sayıları bir hayli fazla olan öneklerden aşağıdaki kutucukta yaygın bir şekilde kullanılanlar derlenmiştir;

ab-, an-, auf-, aus-, ein-, mit-, nach-, weg-, zu-
Almancada Ayrılabilen Ekler
FiilAnlamıÖnekAyrılabilen FiilAnlamı
holenalmakab abholenbirini bir yere gidip almak
fangenyakalamakan anfangenbaşlamak
gebenvermekauf abfahrenhareket etmek
denkendüşünmekaus ausdenkenkavramak
kaufensatın almakein einkaufen alışveriş yapmak
sehenbakmakfern fernsehentelevizyon izlemek
kommengelmekher herkommenburaya gelmek
gehengitmeklos losgehenbaşlamak
kommengelmekmit mitkommensatın almak
weisenöğretmeknach nachweisenkanıtlamak
sehenbakmakvor vorsehenöngörmek
fahrensürmekweg wegfahrenyola çıkmak
hörenduymakzu zuhören dinlemek
Die Trennbare Verben: Ayrılabilen Fiiller

Dikkat edileceği üzere bir fill farklı ön ekler alıp farklı faklı anlamlara bürünebilmektedir.

Almanca Ayrılabilen Fiiller Örnek Cümleler

Önek eklenerek oluşturulmuş yeni fiil çekimlenirken, fiil kısmı Almancadaki diğer fiiller gibi çekimlenir ve önek kısmı (Präfix) cümlenin sonuna gider. Örnek olarak aufwachen fiili çekimlenmiştir;

Personalpronomen
Şahıs Zamirleri
aufmachen
uyanmak
ich
ben
wache auf
uyanırım
du
sen
wachst auf
uyanırsın
er/sie/es
o
wacht auf
uyanır
wir
biz
wachen auf
uyanırız
ihr
siz
wacht auf
uyanırlar
sie
onlar
wachen auf
uyanırlar
Sie
Siz kibar&resmi
wachen auf
uyanırsınız
 Indikativ Präsens
Der Schulbus fährt morgens um 06.30 ab.

Okul otobüsü sabahları altı buçukta hareket eder.
Wann kommt der Schulbus an?
Otobüs ne zaman kalkıyor?
Nicht nimm dein Regenschirm mit!
Şemsiyeni yanına alma!

Almancada Ayrılabilen Fiiller ile Modal Yardımcı Fiillerin Kullanımı

Eğer cümlede “modal yardımcı fiilerinden” biri kullanılmışsa fiile gelen ön ek fiilden ayrılmaz ve fiil çekimlenmeden olduğu gibi cümlenin sonun gönderilir.

Er will den film vorspielen.
O filmde rol almak istiyor.
Wann musst der Schulbus ankommen?
Okul otobüsünün ne zaman varması gerekiyor?
Nicht darf ein Regenschirm mitnehmen!
Yanınıza şemsiye almayın!

Almancada Ayrılabilen Fiiller ile Bağlaçlarla Kullanımı

Eğer cümlede bağlaç varsa ön ek fiilden ayrılmaz ve çekimsiz bir şekilde kullanılan bağlaca göre cümlede yerini alır.

Bevor er den film vorspieltlädt er Schneewittchen ein.
Filmi oynamadan önce Pamuk Prenses’i davet ediyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu