C1 Seviye

Almancada Konjunktiv I Kullanımı

Almancada Konjunktiv I kullanımı öncesi genel bir hatırlatma yazısı yapalım. Bilindiği üzere, tıpkı Türkçede olduğu gibi Almancada da varlıkların yaptığı işi, hareketi, oluşu çeşitli ekler alarak şahıs ve zamana bağlı olarak anlatan kelimelere fiil (Verb) denilmektedir. Fiili tarif ettiğimize göre sıra geldi anlatım biçimlerini tarif etmeye.

Türkçede iki anlatım biçimi vardır ve bunlar kip denilen yapılarla sağlanır. Fiil çekimlerinde de fark edileceği üzere kip, dil bilgisinde bir fiilin kök veya gövdesinin zaman, yargı veya niyete göre girdiği geçici kalıba denir.

Türkçede fiil kipleri; haber kipleri (bildirme kipi) ve dilek kipi (tasarlama kipi) olmak üzere iki ana gruba ayrılmaktadır. Almancada kip yapısı Modus olarak bilinir ve bu yapılar Indikativ ve Konjunktiv olarak adlandırılmaktadır (Tabi bir de emir kipi bulunmaktadır.):

  • Indikativ (Gerçek durum cümleleri)
  • Konjunktiv
    • Konjunktiv I (Dolaylı anlatım ve aktarım)
    • Konjunktiv II (Olasılık ve dilek anlatan, “gerçek olmayan” durumlar)
  • Imperativ (Emir kipi)

Konjunktiv I Kullanımı

Biz konumuz olan Indikativ ve Konjunktiv yapılarını ele alacağız. İlgili yapılarda fiillerin öznelere göre çekimi farklılık göstermektedir. Haben fiili üzerinden bu durumu inceleyebilirsiniz:

ŞAHIS ZAMİRLERİINDIKATIVKonjunktiv I
ichhabehabe
duhasthabest
er/sie/eshathabe
wirhabenhaben
ihrhabthaben
sie/Siehabenhabet

İki yapı arasındaki anlam farkını aşağıdaki örneklerde görebilirsiniz:

Indikativ(Anna:) „Ich habe gestern Abend 10 neue Vokabeln gelernt“
Ben dün akşam 10 yeni kelime öğrendim.
IndikativThomas: „Anna sagt, sie hat gestern Abend 10 neue Vokabeln gelernt“
Anna dün akşam 10 yeni kelime öğrendiğini söyledi.
Konjunktiv IThomas: „Anna behauptet, sie habe gestern Abend 10 neue Vokabeln gelernt.“
Anna dün akşam 10 yeni kelime öğrendiğini iddia ediyor.

İlk cümlede Anna, “Ben dün akşam 10 yeni kelime öğrendim.” diyor. Bu ifade bizzat onun ağzından çıkıyor. Thomas, Indikativ olarak durumu aktardığında bunun doğruluğundan emindir ya da bunu onayladığınızı, bununla aynı fikirde olduğunuzu gösterebilir.

Ancak Konjuntiv I olarak anlattığında tabiri cazise, ben Anna’nın yalancısıyım, gerçekten ne yaptığından emin değilim, bu belirsizliği anlatmak ve tarafsızlığımı korumak amacıyla sana bu şekilde aktarıyorum anlamını vermek istiyor. Dolayısıyla, Anna’nın bu ifadesi doğru da olabilir yanlış da.

Bu özelliği nedeniyle Konjunktiv I gazetecilik haber dili olarak kullanılır. Zira gazeteciler, bir başkasının söylediği sözü okurlara aktarırken tarafsızlığını korumak isterler. Hatta ve hatta birisinin söylediği sözü aktarırken objektif kalmak zorundadırlar.

Indikativ
(Direkte Rede

Doğrudan Alıntı)
„Der Bürgermeister sagt: Das Ziel ist zu erreichen.“
Belediye başkanı diyor ki: Bu hedefe ulaşılabilir.
Konjunktiv I
(Indirekte Rede

Dolaylı
Alıntı)
„Der Bürgermeister sagte, dass das Ziel zu erreichen sei.“
Belediye başkanı, bu hedefin ulaşılabilir olduğunu söylüyor.

Yukarıdaki örnekler hep şimdiki zaman olan Präsens ile yazılmıştır. Diğer zamanları kullanarak da pekala Konjunktiv yapıları kurulabilmektedir:

Präsens: Heidi sagt, sie schreibe den Text.
Heidi şu anda metni yazmakta olduğunu söylüyor.
Perfekt: Heidi sagt, sie habe den Text geschrieben.
Heidi metni yazdığını söylüyor.
Futur I Heidi sagt, sie werde den Text morgen schreiben.
Heidi metni yarın yazacağını söylüyor.
Futur II Heidi sagt, bis morgen werde sie den Text geschrieben haben.
Heidi metni yarına kadar yazmış olacağını söylüyor.

Bu arada belirtmek isteriz ki, Konjunktiv I için kullanılan tek geçmiş zaman, Perfekt di’li geçmiş zamandır. Yani Indikativ cümle hangi geçmiş zaman formunda (Perfekt, Präteritum, Plusquamperfekt) olursa olsun, Konjunktiv I formuna dönüştürürken yalnızca Perfekt kullanılır.

Konjunktiv I yapılarını tanıttıktan sonra diğer kullanımlarını da gösterelim. Bu diğer kullanımları aşağıdaki sıralamada göstereceğiz:

  • Tarz fiillerin Konjunktiv I kullanımı
  • Başkasına ait tahmin cümleleri
  • Dilek cümleleri (mögen)
  • Rica cümleleri (mögen)
  • Emir cümleleri (sollen)

Tarz fiillerin (Modalverben) Konjunktiv I kullanımı

Genel olarak yazar tarafından roman karakterinin düşüncelerini aktarmak için kullanılır:

Johannes dachte pausenlos darüber nach, wie er Hanna ansprechen könne.
Johannes sürekli olarak Hanna’yla nasıl konuşabileceğini düşünüyordu.
Hanna forderte von Johannes, dass er ihr ewig treu sei müsse.
Hanna, Johannes’ten kendisine ebediyen sadık kalması gerektiğini talep etti.

Tahmin Cümlelerinin (Vermutung) Konjunktiv I kullanımı

Tahmin ifadelerini aktarmak için kullanılır:

Johannes glaubte, Hanna habe schon einen anderen Liebhaber.
Johannes, Hanna’nın zaten başka bir sevgilisi olduğunu sanıyordu.

Dilek Cümlelerinin Konjunktiv I kullanımı

Aslında dilek cümleleri Konjunktiv II yapısıyla yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Ancak sınırlı bir şekilde de olsa Konjunktiv I yapısı ile de dilek cümleleri kurulabilir. Bunu yapabilmek için mögen fiilini cümlenin başında koyarız:

Möge der Beste gewinnen!
En iyi olan kazansın!

Rica Cümlelerinin Konjunktiv I kullanımı

Yine mögen fiilini kullanarak Konjunktiv I yapısıyla rica cümleleri yapabilmek mümkün:

Der Kellner sagte, der Gast möge doch bitte etwas später wiederkommen.
Garson müşteriden biraz sonra tekrar gelmesini rica etti.

Emir Cümlelerinin Konjunktiv I kullanımı

Sollen veya müssen tarz fiillerini kullanarak Konjunktiv I yapısıyla emir cümleleri kurabilmek mümkün:

Mein Vater sagte, ich solle nicht so neugierig sein.
Babam bana bu kadar meraklı olmamam gerektiğini söyledi.

Ersetzungsregel

Almancada Ersetzungsregel ile yazılışı aynı olan fiil çekimlerini karıştırmamak adına yapılan değiştirme kuralıdır. Konjunktiv II yapısına benzerliği olması nedeniyle kafa karıştırıcı olmaktadır.

Zira yazılışı aynı olan fiil çekimlerini karıştırmamak adına Konjunktiv I yerine Konjunktiv II yapısı kullanılır. Örneğin, haben fiili “Ich habe” yerine “Ich hätte”, “Wir haben” yerine “Wir hätten” olarak çekimlenerek sanki Konjunktiv II gibi çekimlenerek kullanılır.

Her ne kadar konuşma dilinde nadiren uyulan bir kural olsa da yazılı bir sınava giriyorsanız bu sizin için önemli bir konu olacaktır. Aşağıdaki örnekte bu fiillerden biri olan haben örnek olarak gösterilmiştir. Zira haben fiilinin Konjunktiv I hali ile Indikativ Präsens hali aynı olduğu için fiilin Konjunktiv II hali olan hatte kullanılmıştır:

Mia sagt, dass ich Frau Schmidt nicht gegrüßt habe.
Mia, Bayan Schmidt’e selam vermediğimi söylüyor.
Mia sagt, dass ich Frau Schmidt nicht gegrüßt hätte.
Mia, Bayan Schmidt’e selam vermediğimi söylüyor.

Ancak olay burada bitmiyor. Zira bazı fiillerin Konjunktiv II hali ile Indikativ Präteritum hali aynı olmatadır. Bu nedenle Konjunktiv II hali yerine würde + Infinitiv yapısı kullanılmalıdır. Fragen fiili bu duruma örnek bir fiildir.

Lana sagt, dass ich immer das Gleiche fragen würde.
Lana her zaman aynı şeyi sorduğumu söylüyor.

Bazı durumlarda doğrudan anlatımın yapıldığı cümlelerde Konjunktiv II yapısı bulunabilir. Bu tarz cümleleri Konjunktiv I ile başkasına aktarırken fiil çekimi değişmez.

Direkte Rede Michael: „Ich möchte nur drei Jahre hier bleiben“
Michael: Burada sadece üç yıl kalmak istiyorum.
Indirekte Rede Michael sagt, er wolle nur drei Jahre hier bleiben.
Michael burada sadece üç yıl kalmak istediğini söylüyor.
Direkte Rede Michael: „Ich würde gern ins Ausland gehen.“
Michael: yurt dışına gitmek isterdim
Indirekte Rede Michael sagt, er würde gern ins Ausland gehen.
Michael yurt dışına gitmeyi çok istediğini söylüyor.

Yukarıdaki örneğe dikkat edilirse möchten fiili kullanılmış bir “Direkte Rede” cümlesi “Indirekte Rede” yapılırken “wollen” fiili kullanıldığı görülür. Onun dışında kalan fiillerde bir değişiklik olmaz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu

Reklam Engelleyicisi :'( (Adblocker)

Sitenin varlığını sürdürebilmesi adına reklam engelliyicinizi (Adblocker) kapatmanızı rica ediyoruz.