A1 Seviye

Almancada İsimleri Çoğul Yapma

Almancada isimleri çoğul yapma için isimlere çeşitli ekler getirilir ve isimlerin önlerinde bulunan artikel değişim gösterir. Almancada artikeller konusunda istisnasız tüm isimlerin çoğulunun artikelinin “die” olduğunu belirtmiştik.

Bu konumuzda ise Almancada isimler çoğul yapılırken isimlerde meydana gelen değişimler gösterilecektir. Türkçeye nazaran Almancada çoğul yapma karışık bir konudur. Bu durumun kullanım sıklığına bağlı olarak zamanla aşılacağını düşünüyoruz.

Almancada İsimleri Çoğul Yapma Kuralları

Bu tekil halinde isimleri çoğul hale getirmek için ismin son harfine göre göre pratik kurallar vereceğiz. Aşağıdaki kuralları iyi çalıştığınız taktirde bir çok ismi kendi kendinize çoğul yapabilirsiniz. Ancak öncesinde en temel mantıkla başlayacağız bunu öğrenip diğer kurallara geçmek çok daha pekiştirici olacaktır.

Zira çoğunlukla hangi kelimenin hangi sonla bittiğini hatırlama işinin zahmeti yapmak istediğimiz şeyin nedenidir. Ayrıca Almanca kelime çalışması yaparken ilgili kelimelerin çoğul hallerini de öğrenmenizi şiddetle tavsiye ediyoruz.

İsmin çoğul halinde çoğulu yapılan ismin artikelinin die olmasının yanı sıra genellikle farklı bir sona (çekim eki) da sahip olur. Bunu anlayabilmek için bazı kalıplar mevcut ancak biz en temel mantıktan başlayacağız.

Çoğu eril isimlerin (artikeli der olanlar) çoğulunu oluşturmak için yalnızca kelimenin sonuna bir “-e” ekleriz. Ayrıca çoğu dişil isimlerin (artikeli die olanlar) çoğulunu oluşturmak için sonlarına “-n“, “-en” veya “-nen” ekleriz. Evet en temel düzeyde bunları bilmek faydalı olacaktır. Şimdi gelelim Almanca isimleri çoğul yapma kurallarına;

*Son harfleri, -sel, -tel, -ler, -le, -ner, -en, -erl, -lein olan kelimelerin tekili ile çoğulu aynıdır. Bu kelimeleri çoğul yaparken kelimede hiçbir değişiklik yapılmaz. Aynı kelime hem tekil hem de çoğul için kullanılır. Bu kural sadece artikeli der veya das olan tüm kelimeler için kullanılır.

*Son harfleri -ich, -rich, -icht, -ig, -bold, -ing, -ing, -ing, -nis, -sal olan kelimelerin çoğulu, tekil halinin sonuna -e herfi getirilerek yapılır.

*Son harfleri -er ve -el olup da artikeli “die” olan kelimeler sonlarına -en ya da -n harfleri getirilerek çoğulmasını. Bu kurala sadece “Tochter” ve “Mutter” kelimeleri uymaz.

*Son harfleri –schaft, –lei, –heit, –keit, –rei, –in, –ung olan kelimeler, sonlarına –en veya –n harfleri getirilerek çoğul yapılır.

*Artikeli der ya da da olup olmak “tum” takısı ile biten isimleri çoğul yapmak için sonuna –er takısı getirilir ve kelimedeki sesli harfler de üzerlerine nokta alarak incelir.

Sonuna -e harfi alarak çoğul olan bazı isimler;

Bunlar özellikle -ar, -är, -at, -eur, -ier, -il, -ling, -nis, -us ile biten kelimelerde görülür.

TEKİL HALÇOĞUL HAL

Der Bleistift
Kalem

Die Bleistifte
Kalemler

Das Pferd
At

Die Pferde
Atlar
Der Hund
Köpek

Die Hunde
Köpekler

Der Tisch
Masa

Die Tische
Masalar

Das Lehrstück
Ders

Die Lehrstücke
Dersler
Sonuna -e Eki Alan İsimlerin Çoğulu

Sonuna -n veya -en takısı alan bazı isimler;

Özellikle -age, ant, -e, -ei, -enz, -heit, -ion, -ist, -keit, -schaft, -ung, -or, -tät, -ur gibi eklerle biten kelimeler bu şekilde bir çoğul eki alır.

TEKİL HALÇOĞUL HAL

Die Blume
Çiçek

Die Blumen
Çiçekler

Die Schule
Okul

Die Schulen
Okullar

Der Junge
Erkek çocuk

Die Jungen
Erkek çocuklar

Die Katze
Kedi

Die Katzen
Kediler

Die Mappe
Çanta

Die Mappen
Çantalar

Die Tür
Kapı

Die Türen
Kapılar

Die Übung
Alıştırma

Die Übungen
Alıştırmalar
Sonuna -e veya -en Eki Alan İsimlerin Çoğulu

Sonuna -er takısı alan bazı isimler;

TEKİL HALÇOĞUL HAL

Das Bild
Resim

Die Bilder
Resimler

Das Ei
Yumurta

Die Eier
Yumurtalar
Sonuna -er Takısı Alan İsimler

Sonuna -nen takısı alan bazı isimler;

-in eki ile biten isimler -nen çoğul ekini alır.

TEKİL HALÇOĞUL HAL

Die Freundin
Kız arkadaş

Die Freundinnen
Kız arkadaşlar

Die Lehrerin
Kadın öğretmen

Die Lehrerinnen
Kadın öğretmenler
Sonuna -er Takısı Alan İsimler

Sonuna -s takısı alan bazı isimler;

Genel olarak yabancı dillerden alınmış isimlerin çoğulu bu şekilde yapılır.

TEKİL HALÇOĞUL HAL

Das Auto
Otomobil

Die Autos
Otomobiller

Das Kino
Sinema

Die Kinos
Sinemalar
Sonuna -er Takısı Alan İsimler

Bazı isimler de çoğul yapılırken hiç değişmezler. Sadece artikelleri die olur;

Bunlar genellikle -chen, -lein, -el, -en, -er, -sel gibi soneklerle biten isimlerdir.

TEKİL HALÇOĞUL HAL

Das Fenster
Pencere

Das Fenster
Pencereler

Der Schüler
Erkek Öğrenci

Die Schüler
Erkek Öğrenciler

Der Lehrer
Erkek öğremen

Die Lehrer
Erkek öğremenler

Das Mädchen
Kız

Die Mädchen
Kızlar

Das Zimmer
Oda

Die Zimmer
Odalar
Almancada İsimleri Çoğul Yapma

Bazı isimlerin içindeki sesli harflerin üzerine nokta konur (umlaut) ve sonuna -e, -n veya -em, -er takılarından biri gelir;

TEKİL HALÇOĞUL HAL

Der Apfel
Elma

Die Äpfel
Elmalar
Der Stuhl
Sandalye

Die Stühle
Sandalyeler

Das Buch
Kitap

Die Bücher
Kitaplar
Der Hut
Şapka

Die Hüte
Şapkalar

Der Baum
Ağaç

Die Bäume
Ağaçlar

Der Zug
Tren

Die Züge
Trenler

Der Vogel
Kuş

Die Vögel
Kuşlar

Das Haus
Ev

Die Häuser
Evler
Almancada isimleri çoğul yapmak

Sadece Tekil Halde Kullanılan Sözcükler

Bazı sözcüklerin (özellikle fiilden isim yapılan kelimeler) çoğul hali yoktur ve sadece tekil halde kullanılır. Aşağıdaki tabloda bu tarz kelimelerden yaygın kullanımda olanlar listelenmiştir;

das Eisendemir
der Hungeraçlık
das Lernenöğrenme
das Glückşans
das Lesenokuma
die Wärmesıcaklık
das Bösekötü şey

Sadece Çoğul Halde Kullanılan Kelimeler

Bazı sözcükler de sadece çoğul halde kullanılır;

die Elternebeveyn
die Geschwisterkardeşler
die Kostenmasraflar
die Immobiliengayrimenkul
die Memorienhatırat
die Leuteinsanlar
die Personalienkimlik bilgileri
die Zutateniçindekiler, malzemeler
die Ferientatil

Çoğul Hali Kendine Özgü Olanlar

Almancada sayıları bir hayli az olan bazı kelimelerin kendine has çoğul çoğul hali vardır. Aşağıdaki tabloda yaygın görülebilecek bu tarz kelimeler derlenmiştir;

das Album
Albüm
die Alben
Albümler
der Bau
İnşaat
die Bauten
İnşaatlar
der Kaufmann
Tüccar
die Kaufleute
Tüccarlar
das Ministerium
Bakanlık
die Ministerien
Bakanlıklar
der Schnee
Kar
die Schneemassen
karlar

Almancada Kısaltılmış Çoğul Ekleri

Çeşitli kaynaklarda sıkça karşılaşılan ve özellikle de kelime çalışmalarında gerekli olan pratikliği sağlayacak kısaltmalar vardır. İsimler çoğul olunca artikelleri die olur ve isim birtakım takılar alır. Çoğulları kısaltarak verilirken ismin yanına bir virgül koyup sadece bu takı yazılır.

Değişmeyen isimlerin çoğulunda ise bir tire (-) ile gösterilir.

Bazı isimlerin çoğulunda ilk sesli harflerinin üzerine iki nokta konulur. Bu, sözcükten sonraki virgülün yanına iki nokta koyularak belirtilir.

Şayet isim hem iki nokta hem de bir takı alıyorsa, bu takı, bu iki noktadan sonra gösterilir.

Das Bild,erDas Bild
Resim

Die Bilder
Resimler
Der Bleistift,eDer Bleisteift
Kalem

Die Bleistifte
Kalemler
Die Blume,nDie Blume
Çiçek

Die Blumen
Çiçekler
Das Fenster,-Das Fenster
Pencere

Die Fenster
Pencereler
Der Apfel,..Der Apfel
Elma

Die Äpfel
Elmalar
Das Buch, ..erDas Buch
Kitap

Die Bücher
Kitaplar
Kısaltılmış Çoğul Ekleri

Sonuç olarak Almancada isimlere gelen çoğul ekleri (Pluraldungen) aşağıdaki tabloda derlenmiştir.

– (değişim yok)
.. (umlaut)
-e
..e (umlaut artı -e)
-er
.. er (umlaut artı -er)
-(e)n
-nen
-s

Ayrıca bazı sözcükler sadece tekil (das Glück = Şans) kullanılırken, bazıları da sadece çoğul (die Eltern = Ebeveyn) kullanılır.

Sind

Sind (zind) sözcüğü, cümlelerde kullandığımız ist fiil ekinin çoğul şeklidir. Bir cümlede isim tekil haldeyse ist kullanılır, çoğul haldeyse ist’in çoğulu olan sind kullanılır. İst sözcüğünün anlamı “-dır” olduğuna göre bunun çoğulu olan sind’in anlamı da “-dırlar”dır. Olumsuz cümlelerde de yine ist, sind ve olumsuz artikel kein veya keine ise keine olur ve kelimenin çoğul hali uygulanır. Soru ifadelerde ise ist yerine sind kullanılır ve kelimenin çoğul hali uygulanır.

TEKİL HALÇOĞUL HAL

Das ist ein Apfel.
Bu bir elmadır.

Das sind Äpfel.
Bunlar elmadır.

Das ist ein Junge.
Bu bir erkek çocuktur

Das sind Jungen.
Bunlar erkek çocuktur.

Das ist eine Katze.
Bu bir kedidir.

Das sind Katzen.
Bunlar kedidir.

Das ist kein Buch.
Bu bir kitap değildir.

Das sind keine Bücher.
Bunlar kitap değildir.

Das ist keine Blume.
Bu bir çiçek değildir.

Das sind keine Blumen.
Bunlar çiek değildir.

Ist das eine Zug.
Bu bir tren midir?

Sind das Züge?
Bunlar tren midir?

Ist das ein Pferd?
Bu bir at mıdır?

Sind das Pferde?
Bunlar at mıdır?
Almancada İsimleri Çoğul Yapmak

4 Yorum

    1. Teşekkürler değerli yorumunuz için. Her ne kadar hatasız olması için dikkat etsek de gözden kaçabiliyor oluşuna çözüm bulamadık. Yorumlarınız bizim için son derece kıymetli, teşekkürler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu