C1 Seviye

Almancada lassen Fiili ve Kullanıldığı Durumlar

Almancada lassen fiili, cümlede tek başına ana fiil olarak kullanılabildiği gibi başka bir ana fiilin yanında yardımcı fiil olarak da kullanılabilen, farklı kullanımları ve anlamları olan özel bir fiildir.

Almancada lassen Fiili

Eğer lassen fiili bir cümlede tek başına ana fiil olarak kullanılırsa “izin vermek, bırakmak” anlamına gelir. Buna karşılık yardımcı fiil olarak kullanılırsa da “yaptırtmak, ettirtmek” gibi bir işi bir başkasına yaptırtmak anlamı çıkar.

Ana Fiil Olarak lassen Fiilinin Kullanımı

Ana Fiil
PräsensIch lasse das Rauchen.
Sigara içmeyi bırakıyorum.
PerfektIch habe das Rauchen gelassen.
Sigara içmeyi bıraktım.

lassen fiili, yukarıdaki örnekte ana fiil olduğu için geçmiş zaman yapısı (Perfekt) gelassen olmuştur.

Tarz Fiil Olarak lassen Fiilinin Kullanımı

Almancada lassen fiili, tarz fiilmiş gibi bir anlam içeren yardımcı fiil görevinde kullanılabilir.

Tarz Fiilmiş Gibi
PräsensDer Vater lässt die Kinder bis spät in die Nacht fernsehen.
Baba çocukların geç saate kadar TV izlemesine izin veriyor.
PerfektDer Vater hat die Kinder bis spät in die Nacht fernsehen lassen.
Baba çocukların geç saate kadar TV izlemesine izin verdi.

Yukarıdaki örnekte de görüleceği üzere, lassen fiili yardımcı fiil olarak kullanıldığında geçmiş zaman yapısı Perfekt mit zweimal Infinitiv (haben + Verb (Infinitiv) + lassen (Infinitiv)) şeklinde kullanıldığı görülmüştür.

Ettirgen Fiil Olarak lassen Fiilinin Kullanımı

Ayrıca lassen fiili, ettirgen olarak da kullanılabilmektedir. Böylesi kullanımlarında fiilin anlamı, cümledeki ana fiil ile belirtilen işin bir başkasına yaptırıldığını gösterir. Yani yaptırtmak, ettirtmek anlamına gelir.

Ettirgen Fiil
PräsensIch lasse mein Auto reparieren.
Arabamı tamir ettiriyorum.
PerfektIch habe mein Auto reparieren lassen.
Arabamı tamir ettirdim.

Perfekt halinde gelassen değil de Infinitiv halinin kullanıldığına dikkat edin.

sich lassen ve Passiversatzform Olarak Kullanımı

Eğer cümlenin öznesi üçüncü tekil şahıs (er/sie/es) ya da üçüncü çoğul şahıs (sie) ise ilgili cümle können + Passiv anlamına gelebilir.

Passiversatzform
PräsensDas Auto lässt sich reparieren.
Araba tamir edilebilir.
PerfektDas Auto hat sich reparieren lassen.
Araba tamir edilebildi.
PräsensDieses Problem lässt sich leicht lösen.
Bu problem kolayca çözülebilir.
PerfektDieses Problem hat sich leicht lösen lassen.
Bu problem kolayca çözülebildi.

Yani yukarıdaki cümleler pekala können + Passiv ile sağlanabilir:

Dieses Problem kann leicht gelöst werden.
Bu problem kolayca çözülebilir.
Dieses Problem lässt sich leicht lösen.
Bu problem kolayca çözülebilir.

Ancak lassen fiili ile bu anlamı vermek daha seçkin bir kullanım olur.

Bu arada belirtmek gerekir ki lassen fiili dönüşlü (Reflexiv) bir fiil olarak kullanılabildiği için her sich lassen bulunan cümlelerde Passiversatz anlamı aramamak gerekir.

Reflexiv Fiil
PräsensIch lasse mir die Haare schneiden.
Saçlarımı kestiriyorum.
PerfektIch habe mir die Haare schneiden lassen.
Saçlarımı kestirdim.

Yukarıdaki örnekte Dativ formu olan mir kullanıldığı için bunun dönüşlü bir fiil olduğu kolayca anlaşılmakta. Bazen bu durum kolayca anlaşılmayabilir. O yüzden cümlenin anlamından yorumlamak gerekecek.

ReflexivMeine Freundin lässt sich die Haare scheiden.
Kız arkadaşım saçlarını kestiriyor.
PassiversatzDer Tumor lässt sich operieren.
Tümör ameliyat edilebilir.

Tabi siz cümlede Kız arkadaşımın saçları kolayca kesilebilir gibi bir anlam vermek istiyorsanız o zaman Passiversatz olarak kullanabilirsiniz. İkinci durumda da fark edileceği üzere bir tümör kendi kendini ameliyat ettiremez. Dolayısıyla Passiversatz olarak kullanılmıştır.

Her ikisinin de makul gelebileceği durumlar olabilir. Böylesi durumlarda cümlede verilmek istenen anlama göre hareket etmeliyiz:

ReflexivMein Vater lässt sich operieren.
Babam kendini ameliyat ettiriyor.
(Babam ameliyat oluyor.)
PassiversatzMein Vater lässt sich operieren.
Babam ameliyat edilebilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu

Reklam Engelleyicisi :'( (Adblocker)

Sitenin varlığını sürdürebilmesi adına reklam engelliyicinizi (Adblocker) kapatmanızı rica ediyoruz.