A1 Seviye

Almancada Emir Kipi (Imperativ)

Almancada emir kipi olarak ifade edilen der Imperativ, bir işin yapılmasını emrederken kullanılan kipe denir.

Türkçede mastar halinde, yani “gitmek, kapamak, koymak” şeklinde bulunan fiillerdeki mastar eki “mek, mak” kaldırılınca geriye kalan kısım bir emir anlatır.

Almancada Emir Kipi

Adından anlaşılacağı üzere emir vermek için kullanılan bu yapıyı aynı zamanda tavsiye vermek veya bir şey talep etmek ve yasaklama durumlarında da kullanırız.

Kuşkusuz kibar bir emir ifadesi olabildiği gibi hakaret içeren emir ifadeleri de bulunmaktadır. Bu nedenle emir ifadelerinde birtakım dereceler bulunmaktadır. Ayrıca bir emir şekli emredilen yer, zaman, kişi gibi durumlara göre de değişiklik gösterebilmektedir.

İlgili emir cümlesini oluşturduktan sonra sonuna ünlem işareti koyarız. Almancada direkt olarak üç kişiye emredilebilir:

  • du : sen (tekil kişi için)
  • ihr : siz, sizler (çoğul kişi için)
  • Sie : siz (saygı formu için)

Nasıl ki Türkçede emir kipi mastar halindeki fiillerin (yazmak, gelmek) mastar eki olan “mek, mak” kaldırılmasıyla (yaz!, git!) emir cümleleri anlatılıyorsa Almancada bu durum benzer bir şekilde yapılır.

Ihr ve Sie şahıs zamirlerine göre yapılan emir şekli, ilgili kişilerin şimdiki zamana (Präsens) göre yapılan çekimleriyle aynıdır. Yalnız Sie emir kipi yapılırken fiilin ardından eklenir.

Ancak du şahıs zamirine göre emredilirken fiilin mastar eki kaldırılır ve fiilin kökü olduğu gibi söylenir ya da fiilin köküne fazladan bir –e eki getirilir. Bu -e ekinin getirilmesi zorunlu olmayan fiiller için de bu -e eki getirilebilir. Ancak şimdiki zaman çekimlerindeki fiil köklerinde ses değişimi olan düzensiz fiillerde ise bu -e eki getirilmez.

Du şahıs zamirine göre emredilirken bazı fiillerde bu -e eki zorunlu olarak getirilmektedir. Özellikle fiil kökü -d, -t, -ig ile biten fiillerin tamamında (örneğin warten, arbeiten) ve kökü -m ve -n ile biten fiillerin (ancak m ve n harflerinin önünde -m, -n, -r, -l, -h harfleri olmayacak) (örneğin, öffnen) bazılarında -e eki muhakkak getirilmelidir. Zaten bu -e eki fiil çekimlerinde kaynaştırma olarak da eklendiği için şimdiki zaman fiil çekiminden -st eki atmak zaten yeterli olacaktır.

Şahıs Zamirimachenemir kipiwartenemir kipiöffnenemir kipi
ichmachewarteöffne
dumachstmach(e)!wartestwarte!öffnestöffne!
er/sie/esmachtwartetöffnet
wirmachenwartenöffnen
ihrmachtmacht!wartetwartet!öffnetöffnet!
siemachenwartenöffnen
Siemachenmachen Sie!wartenwarten Sie!öffnenöffnen Sie!
Almancada Emir Kipi

Ayrıca emir cümlesi yaparken du ve ihr şahıs zamirleri kullanılmaz. Ancak özellikle vurgulamak istenirse kullanılabilirler. Buna karşılık Sie şahıs zamiri her koşulda kullanılması gerekir.

Örnek olarak öffnen (açmak) fiilinin emir kipini yapalım:

✔️ du şahıs zamiri için: fiilin düzenli (şimdiki zaman) “du” çekimini al ve sonundaki “-st” ekini kaldır; şahıs zamiri “du” yu da kaldır. Du öffnest ➡️ Imperativ: öffne!

✔️ ihr: fiilin düzenli (şimdiki zaman) “ihr” çekimini alıp ardından “ihr” şahıs zamirini kaldırın; Ihr öffnet ➡️ Imperativ: öffnet!

✔️ Sie şahıs zamiri için fiilin düzenli (şimdiki zaman)”Sie” çekimini al; fiilden sonra “Sie” koy Sie öffnen ➡️ Imperativ: öffnen Sie!

spielenschreibenarbeiten
ichspieleschreibearbeite
duspielstschreibstarbeitest
er/sie/esspieltschreibtarbeitet
wirspielenschreibenarbeiten
ihrspieltschreibtarbeitet
siespielenschreibenarbeiten
Siespielenschreibenarbeiten
Şimdiki Zaman (Präsens) Çekimleri
FiilDuIhrSIE
spielen
oynamak
spiel(e)!
oyna!
spielt!
oynayın!
spielen Sie!
oynayın(ız)!
schreiben
yazmak
schreib(e)!
yaz!
schreibt!
yazın!
schreiben Sie!
yazın(ız)!
arbeiten
çalışmak
arbeite!
çalış!
arbeitet!
çalışın!
arbeiten Sie!
çalışın(ız)!

Yukarıdaki örneklerde de fark edileceği üzere ihr ve Sie şahıs zamirlerinin şimdiki zamandaki çekimleri aynen kalmaktadır.

Düzensiz Fiillerde Emir Kipi

Karışık fiil olarak bilinen ve fiil kökündeki ses değişikliğini geçmiş zaman (Präteritum) çekiminde belli eden düzensiz fiiller şimdiki zaman çekimleri tıpkı düzenli fiil gibi olduğundan emir kipleri yukarıda anlatıldığı gibi yapılır.

kommengehenbringen
ichkommegehebringe
dukommstgehstbringst
er/sie/eskommtgehtbringt
wirkommengehenbringen
ihrkommtgehtbringt
siekommengehenbringen
Siekommengehenbringen
Şimdiki Zaman (Präsens) Çekimleri
FiilDuIhrSIE
kommen
gelmek
komm(e)!
gel!
kommt!
gelin!
kommen Sie!
gelin(iz)!
gehen
yürümek
geh!
yürü!
geht!
yürüyün!
gehen Sie!
yürüyün(üz)!
bringen
getirmek
bring(e)!
getir!
bringt!
getirin!
bringen Sie!
getirin(iz)!

Buna karşılık şimdiki zaman çekimlerinde kökünde ses değişikliği yapan düzensiz fiillerde ise durum biraz farklıdır.

Kökündeki /e/ ünlüsü /i(e)/ şeklinde ses değişikliği gösteren fiillerden, du şahıs zamirindeki çekiminde bulunan –st eki kaldırılır. Bu tarz düzensiz fiillerin emir şeklinde ise –e eki eklenmez.

helfensprechennehmen
ichhelfesprechnehme
duhilfstsprichstnimmst
er/sie/eshilftsprichtnimmt
wirhelfensprechennehmen
ihrhelftsprechtnehmt
siehelfensprechennehmen
Siehelfensprechennehmen
Şimdiki Zaman (Präsens) Çekimleri
FiilDuIhrSIE
helfen
yardım etmek
hilf!
yardım et!
helft!
yardım edin!
helfen Sie!
yardım edin(iz)!
sprechen
konuşmak
sprich!
konuş!
sprecht!
konuşun!
sprechen Sie!
konuşun(uz)!
nehmen
almak
nimm!
al!
nehmt!
alın!
nehmen Sie!
alın(ız)!

Ancak kökündeki /a/ ve /o/ ünlüsü /ä/ ve /ö/ şeklinde ses değişikliği gösteren düzensiz fiiller ise emir kipi yapılırken du şahıs zamirinde bu ses değişikliği olmaz ve sanki düzenli bir fiilmiş gibi emir kipi yapılır.

fahrenlaufenstoßen
ichfahrelaufstoße
dufährstläufststößt
er/sie/esfährtläuftstößt
wirfahrenlaufenstoßen
ihrfahrtlauftstoßt
siefahrenlaufenstoßen
Siefahrenlaufenstoßen
Şimdiki Zaman (Präsens) Çekimleri
FiilDuIhrSIE
fahren
sürmek
fahr(e)!
sür!
fahrt!
sürün!
fahren Sie!
sürün(üz)!
laufen
koşmak
lauf(e)!
koş!
lauft!
koşun!
laufen Sie!
koşun(uz)!
stoßen
itmek
stoß(e)!
it!
stoßt!
itin!
stoßen Sie!
itin(iz)!
Şimdiki zaman:Du fährst mit uns nach Hause.
Sen bizimle eve gidiyorsun.
Emir:Fahr mit uns nach Hause!
Bizimle eve gidiyorsun!

Ayrılabilen Fiillerde Emir Kipi

Yukarıdakiler gibi fiil emir kipine uygun olacak şekilde çekimlenirken sadece ayrılabilen kısım en sona gider:

FiilDuIhrSIE
einnehmen
kazanmak
nimm ein!
kazan!
nehmt ein!
kazanın!
nehmen Sie ein!
kazanın(ız)!
ausgehen
çıkmak
geh aus!
çık!
geht aus!
çıkın!
gehen Sie aus!
çıkın(ız)!
aufmachen
açmak
mach(e) auf!
aç!
macht auf!
açın!
machen Sie auf!
açın(ız)!

Emir cümlelerini kibar bir istek formatında ifade etmek için “bitte” (lütfen) kelimesinden faydalanılır. Bitte cümledeki vurguya göre çeşitli yerlerde olabilir.

Fahr bitte vorsichtig!
Lütfen dikkatli sür!
Hol bitte die Kinder ab!
Lütfen çocukları al!
Learn Deutsch, bitte!
Almanca öğrenin lütfen!
Mach bitte das Fenster auf!
Lütfen pencereyi aç!
Bitte trinken Sie viel Wasser!
Lütfen bol su için(iz)!
Bleibt zu Hause, bitte!
Evde kalın lütfen!
Almancada Emir Kipi: bitte

3 Yorum

  1. düzensiz fiillerle emir kipi kısmında ihr bölümün de terslik var, bu arada a1 a2 b1 b2 konularını ayırdığınız bölümdeki konular güncel sıralı mı

    1. Merhabalar. Yazı baştan aşağı detaylı bir şekilde düzenlenmiştir. Sitedeki konular peyderpey de olsa hataları gidermek adına güncellenmeler yapılmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu

Reklam Engelleyicisi :'( (Adblocker)

Sitenin varlığını sürdürebilmesi adına reklam engelliyicinizi (Adblocker) kapatmanızı rica ediyoruz.