B2 Seviye

Almancada İsmin -İn Hali

Almancada İsmin -İn Hali olarak adlandırılan der Genitiv, Tamlayan durumu iyelik belirtmek için kullanılır.

Almancada İsmin -İn Hali: Der Genitiv

Türkçede “Fevzi’nin öğretmeni, polisin evi, çocuğun köpeği, doktorun hastası” gibi bir ismin başka bir isme ait olduğunu gösteren durumlara isim tamlaması denir. Dikkat edilirse, Türkçede isim tamlaması ilk ismin sonuna (kelimenin son harfine uyarak -nin, -nın, -un, -in, -in gibi şekillere giren) bir -in takısı eklenerek yapılmaktadır. Sona eklenen bu takı yüzünden ismin bulunduğu hale in-hali denir.

Artikeli der ve das olanlar des, die olanlar ise der olur. Aşağıdaki tabloda hal durumlarının hem özeti verilmiş olup hem de -in halindeki değişim gösterilmiştir.

erildişilnötrçoğul
1. Yalın Hal:
derdiedasdie
eineineein✖️
keinkeinekeinkeine
2. İ-Hali:
dendiedasdie
eineneineein✖️
keinenkeinekeinkeine
3. E-Hali
demderdemden
einemeinereinem✖️
keinemkeinerkeinemkeinen
4. İn-Hali
desderdesder
eineseinereines✖️
keineskeinerkeineskeiner

Artikellerdeki değişim yukarıda gösterildiği gibidir. Ancak bazı isimlere de ekler gelmektedir;

Artikeli der ve das olan isimlerin artikeli des şeklini alır ve ismin sonuna da –s veya –es takısı eklenir. İsim tek heceliyse sona –es takısı, iki veya daha çok heceliyse –s takısı eklenir. Ayrıca  -s-z veya -x ile biten isimler de sonlarına es takısı alırlar.

Aşağıdaki tablodaki öneklerde, der Mann, das Buch, das Kind isimleri tek heceli oldukları için -in halinde sonlarına –es gelmiştir. Buna karşılık das Mädchen ismi iki heceli olduğu için sonuna –s takısı almıştır.

Artikeli die olan bir isim, önündeki die artikeli der şekline getirilerek -in haline sokulur. İsmin sonuna ise hiçbir takı eklenmez.

das Mädchen
kız
des Mädchens
kızın
das Buch
kitap
des Buches
kitabın
der Mann
adam
des Mannes
adamın
das Kind
çocuk
des Kindes
çocuğun
die Frau
kadın
der Frau
kadının
die Tür
kapı
der Tür
kapının
der&die&das İn-Hali

Çoğul isimler de aynı, artikeli die olan isimler gibi in-haline sokulur. Çoğul isimlerin önünde de die artikeli olduğundan, die artikeli -in halinde der şekline girer ve ismin sonuna hiçbir takı gelmez.

die Bilder
resimler
der Bilder
resimlerin
die Soldaten
askerler
der Soldaten
askerlerin
Çoğullarda İn-Hali

! Önemli bir notu belirteyim: Artikeli der olan ve çoğulda sonlarına bir –n, veya –en takısı gelen isimler ismin in-haline sokulurken özel bir durum gösterirler. Der olan artikel des şekline sokulduktan sonra kendisinden sonra gelen ismin sonuna –s veya –es yerine çoğulda aldıkları takı, yani –veya –en eklenir.

der Junge
çocuk
die Jungen
çocuklar
des Jungen
çocuğun
der Soldat
asker
die Soldaten
askerlerin
des Soldaten
askerin
Özel Durum

Özel İsimlerde İsmin -İn Hali

İngilizcedeki gibi ismin sonuna –s eki eklenerek in-hali yapılabilir. Özellikle konuşma dilinde bu şekilde bir kullanım oldukça yaygındır.

Das ist Gills Haus.
Bu Giil’in evidir.
Das ist Jullies Blume.
Bu Jullie’nin çiçeğidir.
Der Genitiv – İsmin İn-Hali

Ein-Eine belirsiz artikellerinde ismin in-halinde ise ein, eines şekline girer ve ismin sonuna –s veya –es takısı eklenir.

Artikeli der olan ve çoğulda sonlarına bir –n, veya –en takısı gelen isimlerde kullanılan ein belirsiz artikeli ismin in-haline sokulurken ise: Ein, eines şekline sokulduktan sonra kendisinden sonra gelen ismin sonuna bir de çoğulda aldığı takı, yani –veya –en eklenir. Örneğin, “Eines Soldaten (Bir askerin)”.

Artikeli die olanlarda kullanılan Eine belirsiz artikelinde ise ismin in-halinde einer şekline girer ve isim sonuna bir şey almaz.

ein Mann
bir adam
eines Mannes
bir adamın
ein Kind
bir çocuk
eines Kindes
bir çocuğun
ein Arzt
bir doktor
eines Arztes
bir doktorun
eine Frau
bir kadın
einer Frau
bir kadının
Ein-Eine Belirsiz Artikellerinde İsmin İn-Hali

Kein-Keine ile olumsuz yapılırken Almancada ismin -in hali aşağıdaki gibi olur;

kein Mann
bir adam değil
keines Mannes
bir adamın değil
kein Kind
bir çocuk değil
keines Kindes
bir çocuğun değil
kein Arzt
bir doktor değil
keines Arztes
bir doktorun değil
keine Frau
bir kadın değil
keiner Frau
bir kadının değil
Ein-Eine Belirsiz Artikellerinde İsmin İn-Hali

Çoğul isimlerin önünde kullanılan keine e-halinde keinen şekline girer. Artikeli der olanlar çoğul olumsuz yapılırken e-haline sokulurken ismin sonuna da –veya –en eklenir, ismin çoğul şekli -n veya -en ile bitiyorsa gene bu takılar eklenmez. Bu, yukarıdaki tekil isimlerin önünde kullanılan keine ile karıştırılmamalıdır.

Keine Lehrer
Öğretmenler değil
Keiner Lehrern
Öğretmenlerin değil
Keine Jungen
Çocuklar değil
Keiner Jungen
Çocukların değil
Olumsuz Çoğul İsimlerde İsmin İn-Hali

Almancada İsmin -İn Hali Örnekleri

Das sind die Bilder der Freunde.
Bunlar arkadaşların resimleridir.
Das sind die Fenster des Hauses.
Bunlar evin pencereleridir.
Das ist der Lehrer der Kinder.
Bu çocukların öğretmenidir.
Das Buch des Schülers ist schön.
Öğrencinin kitabı güzeldir.
Die Mappe des Kindes ist alt.
Çocuğun çantası eskidir.
Der Genitiv – İsmin İn-Hali | Örnekler

Almancada İsmin -İn Hali: Not

Bir isim tamlamasının Türkçesiyle Almancası arasında iki önemli fark vardır.

Birincisi, Türkçe bir tamlamada ilk yerde bulunan isim bunun Almancasında ikinci yerde bulunur. Örneğin, “adamın şapkası” tamlamasının Almancası “der Hut des Mannes” şeklinde olur.

İkinicisi, Türkçe tamlamada ikinci yerde bulunan ismin sonuna bir -ı veya -i eklenmesine karşılık bu ismin Almancası yalın halde bulunur. Örneğin, “Kadının kitabı” derken “kitap” kelimesinin sonuna bir “ı” eklenmekte, bunun Almancası das Buch ise hiç değişmeden aynen, yalın halde kullanılmaktadır.

Tamlayan durumu olan ismin -in hali konuşma dilinden ziyade yazı dilinde yaygın kullanılır. Konuşma dilinde tamamen aynı anlamı sağlayan von + ismin -e hali kullanılır. İsmin e-hali Almancada en çok kullanılan hal çeşididir.

Ayrıca, fiili ikinci yere getirmek için isim tamlamasını meydana getiren iki isim birbirinden ayrılamaz, ikisi de yanyana bulunmalıdır.

das Buch des Lehrers
öğretmenin kitabı
das Buch des Kindes
çocuğun kitabı
das Buch der Schülerin
kız öğrencinin kitabı
die Bücher der Freunde
arkadaşların kitapları
Der Genitiv – İsmin İn-Hali

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu