B2 Seviye

Almancada Sıfat Çekimi (Adjektivdeklination)

Bu dersimizde Almancada sıfat çekimi olarak bilinen Adjektivdeklination konusuna detaylarıyla değineceğiz.

Bilindiği üzere sıfatlar, bir ismi miktar, sıra, konum, renk, biçim, bıraktığı izlenim gibi çeşitli yönlerden tanımlayan, tarif eden kelime türüne denir.

Almancada Sıfat Çekimi

Sıfatlar Almancada ismin önünde ve artikel ile isim arasında yer alır. Almancada Adjektivdeklination olarak adlandırılan sıfat çekimi, çekim sırasında çeşitli ekler aldığı için anlaşılması oldukça güç bir konudur.

Bu zorluğun en büyük nedenlerinden biri, ismin belirli ve belirsiz artikelinin çeşidine, tekil ya da çoğul oluşuna, ismin durumuna, belirsiz artikelin olumsuzluğuna, artikel olmamasına bağlı olarak farklı çekim ekleri alabilmesidir.

Sıra sıra bu durumlardaki sıfat çekimlerini inceleyelim:

Belirli Artikellerde Sıfat Çekimi

Sıfatlar belirli artikelli isimlerle beraber çekimlenirken -e ya da -en eki alırlar.

Hal DurumuErilDişilNötrÇoğul
Nominativ
Yalın Hal
der reiche Onkel
Zengin amca
die alte Tante
Yaşlı teyze
das kleine Kind
Küçük çocuk
die kleinen Kinder
Küçük çocuklar
Akkusativ
-İ Hali
den reichen Onkel
Zengin amcayı
die alte Tante
Yaşlı teyzeyi
das kleine Kind
Küçük çocuğu
die kleinen Kinder
Küçük çocukları
Dativ
-E Hali
dem reichen Onkel
Zengin amcaya
der alten Tante
Yaşlı teyzeye
dem kleinen Kind
Küçük çocuğa
den kleinen Kinder
Küçük çocuklara
Genitiv
-İn Hali
des reichen Onkels
Zengin amcanın
der alten Tante
Yaşlı teyzenin
des kleinen Kindes
Küçük çocuğun
der kleinen Kinder
Küçük çocukların
Belirli Artikellerde Sıfat Çekimi

Bu iki ekten, yani sıfatın çekim eki olarak -e mi yoksa -en mi olacağına dair şöyle bir ipucudan yararlanılabilir:

  • Yukarıdaki tabloda da fark edileceği üzere, tekil haldeki artikellerin hal çekimlerindeki değişmeye bakarak -e veya -en eki alacağı tespit edilebilir. Eğer değişme varsa (siyah ile gösterilenler) sıfat –en çekim ekini almaktadır. Değişme yok ise sıfat –e çekim ekini kalmaktadır.
  • Çoğul durumlarda sıfatın aldığı çekim eki ise hal durumları fark etmeksizin –en eki olmaktadır.

Aldığı eklere göre tablolaştırırsak:

Hal DurumuErilDişilNötrÇoğul
Nominativ
Yalın Hal
-e-e-een
Akkusativ
-İ Hali
en-e-een
Dativ
-E Hali
enenenen
Genitiv
-İn Hali
enenenen
Belirli Artikellerde Sıfat Çekimi

Belirli artikellerdeki sıfat çekimi yaparken kurala uymayan bazı istisnalar da bulunmaktadır.

  • -el ile biten sıfatlarda (dunkel, edel vb…) sıfat çekim eki geldiğinde -e harfi düşer (die dunkle Nacht, die edlen Menschen).
  • Sonu -er ya da -en ile biten bazı sıfatlarda (teuer, offen vb…) sıfat çekim eki yapıldığında -e harfi düşer (das teure Auto, die offne Tür).

Sıfatların Çekim Eki Almadığı Durumlar

Sıfatların çekim eki almadığı durumlar da bulunmaktadır. Bu durumlar sırasıyla:

  • Yabancı dillerden alınan -a, -e ile biten sıfatlar çekim eki almaz.
beigebej
lilaaçık mor
primamükemmel
rosapembe
  • Şehir ya da ülke adlarından yapılan sıfatlar ek almaz:
zum Berliner FlughafenBerlin hava limanına
der Hamburger HafenHamburg limanı
in der Münchner U-BahnMünih metrosunda
der Schweizer Käseİsviçre peyniri

Sıfatlarla Beraber Belirli Artikel gibi Çekimlenen Zamirler

Aşağıdaki tabloda sıfatlarla beraber belirli artikel gibi çekimlenen zamirler listelenmiştir:

ErilDişilNötrÇoğulAnlamı
dieserdiesediesesdiesebu, şu, o
jenerjenejenesjenediğer, öteki
jederjedejedesallehepsi
manchermanchemanchesmanchebazı
solchersolchesolchessolcheşöyle, böyle
welcherwelchewelcheswelchehangi
derjenigediejenigedasjenigediejenigeno (kimse, şey)
derselbedieselbedasselbedieselbenaynı

Belirsiz Artikel ile Sıfat Çekimi

Sıfatların belirsiz artikellerle çekimi, belirli artikellerle yapılan çekime büyük oranda benzer. Örneğin belirsiz artikelin değişikliğe uğradığı hal durumlarında sıfatlara -e yerine -en çekim eki gelir.

Farklı olduğu nokta ise -e eki almak yerine -er, -es eklerini alabilmeleridir. Bu ekler artikellerindeki sondan tespit edilebilir.

der –> -er, die –> -e, das –> -es

Aşağıdaki tabloda fark edileceği üzere, belirsiz artikellerin hal durumlarında değiştiği yerlerde (koyu ile gösterilmiş) sıfatlar -en çekim ekini alırken, değişmediği durumlarda ise belirli artikellerindeki ekleri almıştır:

Hal DurumuErilDişilNötr
Nominativ
Yalın Hal
ein reicher Onkel
Zengin bir amca
eine alte Tante
Yaşlı bir teyze
ein kleines Kind
Küçük bir çocuk
Akkusativ
-İ Hali
einen reichen Onkel
Zengin bir amcayı
eine alte Tante
Yaşlı bir teyzeyi
ein kleines Kind
Küçük bir çocuğu
Dativ
-E Hali
einem reichen Onkel
Zengin bir amcaya
einer alten Tante
Yaşlı bir teyzeye
einem kleinen Kind
Küçük bir çocuğa
Genitiv
-İn Hali
eines reichen Onkels
Zengin bir amcanın
einer alten Tante
Yaşlı bir teyzenin
eines kleinen Kindes
Küçük bir çocuğun
Belirsiz Artikellerde Sıfat Çekimi

Benzer şekilde aldığı eklere göre tablolaştırırsak:

Hal DurumuErilDişilNötr
Nominativ
Yalın Hal
-er-e-es
Akkusativ
-İ Hali
en-e-es
Dativ
-E Hali
enenen
Genitiv
-İn Hali
enenen
Belirsiz Artikellerde Sıfat Çekimi

Olumsuz Belirsiz Artikel (kein) Sıfat Çekimi

Belirsiz artikellerin olumsuzu olan kein ile çekimi de tıpkı belirsiz artikeldeki gibi çekimlenir. Yalnızca çoğul belirsiz artikel olmasına dikkat ediniz (çoğullar her halükarda -en çekim eki alır).

Hal DurumuErilDişilNötrÇoğul
Nominativ
Yalın Hal
kein reicher Onkelkeine alte Tantekein kleines Kindkeine kleinen Kinder
Akkusativ
-İ Hali
keinen reichen Onkelkeine alte Tantekein kleines Kindkeine kleinen Kinder
Dativ
-E Hali
keinem reichen Onkelkeiner alten Tantekeinem kleinen Kindkeinen kleinen Kinder
Genitiv
-İn Hali
keines reichen Onkelskeiner alten Tantekeines kleinen Kindeskeiner kleinen Kinder
Olumsuz Belirsiz Artikellerde Sıfat Çekimi

Benzer şekilde aldığı eklere göre tablosunu ekleyelim:

Hal DurumuErilDişilNötrÇoğul
Nominativ
Yalın Hal
-er-e-esen
Akkusativ
-İ Hali
en-e-esen
Dativ
-E Hali
enenenen
Genitiv
-İn Hali
enenenen
Olumsuz Belirsiz Artikellerde Sıfat Çekimi

Sıfatların Artikelsiz Çekimi

Sıfatlar herhangi bir artikel olmadan da çekimlenebilir. Bu çekim belirli artikelin sıfatsız çekimiyle benzerlik gösterir. Tek fark ismin -in hali olan Genitiv çekiminde der ve das artikellerine gelen -es çekim eki yerine -en çekim ekinin gelmesidir:

Hal DurumuErilDişilNötrÇoğul
Nominativ
Yalın Hal
reicher Onkel
Zengin amca
alte Tante
Yaşlı teyze
kleines Kind
Küçük çocuk
kleine Kinder
Küçük çocuklar
Akkusativ
-İ Hali
reichen Onkel
Zengin amcayı
alte Tante
Yaşlı teyzeyi
kleines Kind
Küçük çocuğu
kleine Kinder
Küçük çocukları
Dativ
-E Hali
reichem Onkel
Zengin amcaya
alter Tante
Yaşlı teyzeye
kleinem Kind
Küçük çocuğa
kleinen Kinder
Küçük çocuklara
Genitiv
-İn Hali
reichen Onkels
Zengin amcanın
alter Tante
Yaşlı teyzenin
kleinen Kindes
Küçük çocuğun
kleiner Kinder
Küçük çocukların
Artikelsiz Almancada Sıfat Çekimi

Benzer şekilde aldığı eklere göre tablosunu ekleyelim:

Hal DurumuErilDişilNötrÇoğul
Nominativ
Yalın Hal
-er-e-ese
Akkusativ
-İ Hali
en-e-ese
Dativ
-E Hali
emeremen
Genitiv
-İn Hali
enerener
Artikelsiz Almancada Sıfat Çekimi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu

Reklam Engelleyicisi :'( (Adblocker)

Sitenin varlığını sürdürebilmesi adına reklam engelliyicinizi (Adblocker) kapatmanızı rica ediyoruz.