A2 Seviye

Almancada Dönüşlü Fiiller (Reflexive Verben)

Almancada, Reflexive Verben olarak adlandırılan dönüşlü fiiller, cümledeki yüklemde (fiil) gösterilen işi yapan ve yapılan işten etkilenenin aynı kişi veya varlık olduğu fiillerdir.

Almancada Dönüşlü Fiiller

Dönüşlü fiil bulunan cümlelerde özne ve nesne aynı varlıktır. Yani özne ile nesne tek bir noktada toplanmış, işi yapanla işten etkilenen aynı kişi olmuştur. Diğer fiillerde ise, işi yapan ile işten etkilenenler ayrı ayrıdır. Bu tip fiillere Almancada da az olduğu kadar Türkçede de oldukça az rastlanır.

Dönüşlü fiil, “dönüşlü zamir” adı verilen sich kelimesi ve bir de esas fiilden meydana gelir ve ayrı ayrı yazılırlar. Dönüşlü fiiller sözlüklerde genellikle sich ile birlikte gösterilirler. Yani, sözlüğü açıp bir fiil baktığınızda eğer sich bulunuyorsa bu bir fiil dönüşlü bir fiildir diyebiliriz.

“Dönüşlü” kelimesinden de anlaşılacağı gibi bu çeşit fiillerde yapılan iş, işi yapanla döner, onunla ilgilidir ve işi yapana dönüştürülebilir. Örneğin, “Ben yıkanıyorum.” derken yıkanan kendimimdir ve yıkanma işi de kendimle ilgilidir. Buna karşılık “Ben bulaşıkları yıkıyorum.” derken yıkanan bulaşıklardır ve yıkanma işi bulaşıklarla ilgilidir. Bu yüzden “yıkamak” dönüşlü bir fiil değildir diyebiliriz.

Bu örnekte dikkatinizi çekecek bir ayrıntıyı da paylaşmak istiyorum. “Ben yıkanıyorum.” cümlesinde fiile gelen -n eki ile fiili yapan ben ile fiilden etkilenenin ben olduğumu net bir şekilde gösterebilmişim. Türkçe dil bilgisinde dönüşlü fiiller, tıpkı edilgen çatılı fiiller gibi “-l”, “-n” ve “-ş” eklerini alarak oluşurlar. Örneğin; yı-kan-mak, öv-ün-mek, yap-ış-mak, se-vin-mek, süs-len-mek.

Öyleyse edilgen çatılı fiiller ile dönüşlü fiiller arasında bir fark olmalı değil mi diye sorabilirsiniz. Edilgen fiillerde işi yapan belli değil ya da önemsizdir yani gerçek bir özne yoktur. Buna karşılık dönüşlü fiillerde ise işi yapan ve aynı zamanda işten etkilenen bir özne vardır.

Bir fiilin dönüşlü olup olmadığını anlamak için bunları ezberlemenizi tavsiye ederiz. Zira Almancada dönüşlü olarak kullanılan bir fiil Türkçe çevirilerinde dönüşlü bir fiil olarak kullanılmayabilir. Aşağıdaki tabloda dönüşlü fiillerden yaygın kullanılanlar listelenmiştir.

sich freuensevinmek
sich waschenyıkanmak
sich ärgernsinirlenmek
sich wundernşaşırmak
sich setzen(bir yere) oturmak
sich stellen(gidip) durmak
sich legen(bir yere) yatmak
sich erholenrahatlamak
sich beeilenacele etmek
sich schminkenmakyaj yapmak
sich duschenduş almak
Die Reflexive Verben – Dönüşlü Fiiller

Almancada Dönüşlü Fiillerin Çekimleri

Dönüşlü fiiller tıpkı Almancadaki diğer fiiller gibi çekimlenirler. Dönüşlü fiilin esas fiil kısmı normal bir şekilde çekimlenir. Benzer şekilde dönüşlü zamir kısmı da şahıslara göre çekimlenir.

Zamirler bildiğiniz üzere isim soylu kelimeler olduğu için isimler gibi çekimlerden etkilenirler. Ancak belirtmek gerekir ki dönüşlü zamirler anlamı gereği yalnızca ismin -i halinde ve -e halinde kullanılabilirler. Aşağıdaki tabloda şahıs zamirleri ile dönüşlü zamirlerin benzerlikleri ve farkları gösterilmiştir:

NOMINATIVAKKUSATIVAKKUSATIVDATIVDATIV
Personalpronomen
(Şahıs Zamirleri)
Personalpronomen
(Şahıs Zamirleri)
Refleksivpronomen
(Dönüşlü Zamirler)
Personalpronomen
(Şahıs Zamirleri)
Refleksivpronomen
(Dönüşlü Zamirler)
ich
ben
mich
beni
mich
kendimi
mir
bana
mir
kendime
du
sen
dich
seni
dich
kendini
dir
sana
dir
kendine
er
o
ihn
onu
sich
kendisini
ihm
ona
sich
kendisine
sie
o
sie
onu
sich
kendisini
ihr
ona
sich
kendisine
es
o
es
onu
sich
kendisini
ihm
ona
sich
kendisine
wir
biz
uns
bizi
uns
kendimizi
uns
bize
uns
kendimize
ihr
siz
euch
sizi
euch
kendinizi
euch
size
euch
kendinize
sie
onlar
sie
onları
sich
kendilerini
ihnen
onlara
sich
kendilerine
Sie
Siz
Sie
Sizi
Sich
Kendinizi
Ihnen
Onlara
Sich
Kendilerine
Almancada Dönüşlü Fiiller

Yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere şahıs zamirleri ile dönüşlü zamirlerinin birbirleriyle aynı olduğu durumlar bulunmaktadır. Bu yüzden iki zamir birbirleriyle karıştırılabilmektedir.

Dönüşlü zamirler, dönüşlü fiilinin hemen ardından kullanılır. İşi yapan şahıs zamiri ile fiilin dönüşlü zamiri haliyle uyumlu olmak zorundadır. Bunu daha da anlamlandırmak için dönüşlü bir fiil olan sich freuen (sevinmek) fiili şahıs zamirlerine göre çekimlenmiştir:

ichfreue mich
seviniyorum
dufreust dich
seviniyorsun
er/sie/esfreut sich
seviniyor
wirfreuen uns
seviniyoruz
ihrfreut euch
seviniyorsunuz
sie/Siefreuen sich
seviniyorlar
Die Reflexive Verben – Dönüşlü Fiiller

❗ Cümlenin öznesi bir şahıs zamiri değil de tekil bir isim (Thomas, Anna vb.) olursa esas fiilin üçüncü şahıs çekimi ile dönüşlü zamirlerin de yine üçüncü şahısla kullanılan şekli olan sich kullanılır. Eğer özne çoğul bir isim (Thomas und Anna vb.) ise esas fiil mastar halinde kullanılırken dönüşlü zamir sich şeklinde kullanılır.

❗ Belirtmek gerekir ki Almancada bir çok fiil dönüşlü zamir kullanabilir, örneğin waschen (yıkamak) ➡️ sich waschen (yıkanmak). Ancak dönüşlü fiil olarak adlandırdıklarımız bunlara gereksinim duyar.

İsmin -İ Halinde Dönüşlü Zamirler

Dönüşlü zamirlerin yapısı itibariyle ya ismin -i halinde ya da -e halinde olacağını belirtmiştik. İlk olarak ismin -i halinde dönüşlü zamirlerin şahıslara göre çekimini inceleyelim:

PersonalpronomenReflexivpronomen
ich
ben
mich
kendimi
du
sen
dich
kendini
er/sie/es
o
sich
kendisini
wir
biz
uns
kendimizi
ihr
siz
euch
kendinizi
sie
onlar
sich
kendilerini
Sie
siz
Sich
kendinizi
Almancada Dönüşlü Fiiller

Aşağıdaki örnekleri inceleyiniz.

Ich wasche mich
Ben yıkanıyorum.
Ben kendimi yıkıyorum.
Sie muss sich beeilen
Onun acele etmesi gerek
Onun kendini acele ettirmesi gerek
Er rasiert sich.
O tıraş oluyor.
O kendini tıraş ediyor.
Wir ziehen uns an.
Biz giyiniyoruz.
Biz kendimizi giydiriyoruz.

Yukarıdaki örneklerde de görüleceği üzere ismin -i halinde dönüşlü fiiller, eylemi yapan ile eylemden etkilenen kişiler aynıdır. Kısaca ismin -i halindeki dönüşlü zamirleri özetlemek gerekirse:

❗ Dönüşlü eylemler çeviride kullanılmasa da kişinin kendine yaptığı eylemler ifade edilir.
❗ Dönüşlü fiillerde işi yapan kimse onun dönüşlü zamir çekimi kullanılır.
❗ Dönüşlü zamirler eylemi yapan kişi ile uygun olmak zorundadır.
❗ Dönüşlü zamirler çekimi yapılan fiilden hemen sonra gelir.
❗ Dönüşlü zamir bir belirtili nesnedir.

Sözlükte dönüşlü fiiller sich ile beraber bulunur ama cümle içerisinde eylemi yapan kişi veya şeye göre sich ilgili şahıs zamirinin dönüşlü zamirini alır.

İlgili fiilleri sözlüklerde birebir çevirisini görecek şekilde bulamayacaksınız hatta kullanmayacaksınız ama siz ne olduğunu anlamalısınız. Bu yüzden yaygın kullanılan dönüşlü fiilleri ezberlemenizi tavsiye ederiz.

FiilAnlamıBirebir Çevirisi
sich anziehen giyinmekkendini giydirmek
sich rasieren tıraş olmakkendini tıraş etmek
sich beeilen acele etmekkendini acele ettirmek
sich konzentrierenodaklanmakkendini odaklamak

İsmin -E Halinde Dönüşlü Zamirler

Sıra geldi dönüşlü fiilleri ismin -e halindeki kullanımlarıyla incelemeye. Bir cümlede dönüşlü zamirler belirtme halinde (-i hali) kullanılabildiği gibi pekala yönelme (-e hali) ile kullanılabilir. Belirtme halinde olduklarında yukarıda anlattığımız gibi kullanılmaktadır.

Aşağıdaki tabloda dönüşlü zamirlerin ismin -e hali çekimleri, aradaki farkı görebilmeniz adına -i hali çekimleriyle beraber listelenmiştir:

Zamirler-İ Hali-E Hali
ich
ben
mich
kendimi
mir
kendime
du
sen
dich
kendini
dir
kendine
er/sie/es
o
sich
kendisini
sich
kendisine
wir
biz
uns
kendimizi
uns
kendimize
ihr
siz
euch
kendinizi
euch
kendilerinize
sie
onlar
sich
kendilerini
sich
kendilerine
Sie
Siz
Sich
kendinizi
Sich
kendinize
Almancada Dönüşlü Fiiller

Yukarıdaki tabloda da görüleceği üzere birinci ve ikinci tekil şahıs zamiri olan “Ich” ve “du” dışında dönüşlü zamirler hem -i halinde hem de -e halinde de aynıdır.

Bu aşamada biraz kafanız karışmış olabilir. Bu yüzden cümle içinde -e halinde kullanılan dönüşlü fiillere ismin -i halinde olan ekstra bir nesne (Akkusativobjekt) geldiğini tüyo yapabilirsiniz:

sich waschen: yıkanmak
die Hand, ..e: el
⬇️
Ich wasche mir die Hände.
ellerimi yıkıyorum.

sich putzen: temizlemek
der Zahn, ..e: diş
⬇️
Ich putze mir die Zahne.
Dişlerimi fırçalıyorum (temizliyorum).

Dolaylı nesne eylemin sonucundan “etkilenen” şeydir. Bu nedenle nesnenin yönelme durumundaki bir dönüşlü zamirin eylemi yapan özne ile uyumlu olmasına gerek yoktur. Böylesi durumlarda dönüşlü zamir sadece eylemin alıcısını gösterecek şekilde kullanılır.

sich rasieren: tıraş olmak
der Bart, ..e : sakal
⬇️
Thomas rasiert mir den Bart.
Thomas sakalımı tıraş ediyor.

Örnekler:

Thomas öffnet mir die Tür.
Thomas benim için kapıyı açıyor.
Thomas bana kapıyı açıyor.
Ich kaufe dir einen Computer.
Sana bir bilgisayar alıyorum.
Du gibst mir einen Pullover.
Bana bir kazak ver.
Ich putze mir die Zähne und Anna wäscht sich die Haare.
Ben dişlerimi fırçalıyorum, Anna da saçını yıkıyor.
Mein Bruder gibt mir seine Jacke.
Kardeşim ceketini bana veriyor.
Ich kaufe mir ein neues Handy.
(Kendime) yeni bir cep telefonu alıyorum.

 Kısaca genel bir özetleme yapmak gerekirse;

❗ Bir dönüşlü zamir cümlenin -e hali nesnesi olduğunda haliyle -e halinde çekimlenir.
❗ Yönelme durumundaki dönüşlü zamir bize eylemin alıcısını gösterir.
❗ Nesne ismin -i halinde çekimlenir (der Bart –> den Bart vb).

Dönüşlü Fiillerde Emir Hali

Bunlar emir haline getirilirken asıl fiil, diğer fiillerde olduğu gibi emir şekillerine girer, dönüşlü zamir de şahıslara göre değişir.

KişiSich freuenSevinmek
dufreu(e) dichSevin!
ihrfreut euchSevinin!
Siefreuen Sie sichSevininiz!
Sich freuen – Emir Hali

Almancada emir cümleleri ile alakalı kuralları ilgili sayfada detaylarıyla beraber inceleyebilirsiniz. Biz burada sadece dönüşlü bir fiillerle nasıl emir cümleleri kurulduğunu göstermek istedik.

44 Yorum

  1. merhaba dönüşlü olan fiil tablosunda verlaufen karşısında verletzen ve anlamı yazıyor .Emek veriyorsunuz belli ama bizlerde öğrenmeye çalışıyoruz ve dikkat etmez isek yanlış öğrenebliriz çok fazl hata var rica ediyorum kontrolleri sağlamadan bilgi yüklemeyin.

    1. Uyarınız için teşekkürler, hemen düzeltiyorum. Eleştirinizde oldukça haklısınız, ki bu eleştiriyi özeleştiri olarak kendimize de yapıyoruz. Lakin inanın ki ne kadar özenli davransak da yine de böyle hatalar olmakta. Gündelik yaşamdaki yoğun iş tempomuz nedeniyle de geriye dönük düzenlemeleri yapmakta yavaş kalıyoruz. Ama söylediğiniz gibi çok fazla hata olduğunu düşünmemiştim. Sanırım yanlış öğrenime sebep olmaması adına siteyi kapatmak en doğrusu olacaktır.

      1. Ufak tefek hatalar olabilir. En iyi Almanca öğrenme sayfasısınız lütfen kapatmayın. Emekleriniz için çok teşekkürlerrrrr…

  2. merhaba dönüşlü olan fiil tablosunda verlaufen karşısında verletzen ve anlamı yazıyor .Emek veriyorsunuz belli ama bizlerde öğrenmeye çalışıyoruz ve dikkat etmez isek yanlış öğrenebliriz çok fazl hata var

  3. Merhabalar, reflexive verben konusu ile ilgili “kendime, kendini vs..” diğer kaynaklara göre bu web sitesinde daha detay açıklamalı şekilde gördüm. ewt birkaç hatalı yazım vardı lakin kabul edilebilir.. youtube ve web sitenizdeki paylaşımlarınıza devam ediniz lütfen. Başarılar…

  4. çok teşekkür ederim siteniz özellikle yoldayken bir şeyler öğrenmek için çok işime yarıyor. konu bazında yanlış bir bilgi yok hatalı görülen ufak tefek şeyler kişi tarafından araştırarak öğrenilebilir. türkçe yazarken bile pek çok hata yapılıyor bu şekilde. eleştiriler tam ama teşekkür eksik kalmış onu da ben edeyim dedim

    1. Bu gönle su serpen yorumunuz için çok ama çok teşekkür ediyorum. İnanın çok mutlu oldum. Ne kadar kontrol edersek edelim yine de gözden kaçan hataların olması motivasyonumuzu zedelemişti. Bu güzel yorumunuz sayesinde C1 konularına başlayacak enerjiyi yakaladık diyebiliriz. Sağlıcakla kalın, iyi çalışmalar.

  5. Ne kadar büyük emek vermissiniz. Sitenizden cok faydalandim. Bu büyük iyiliginiz icin size ne kadar tesekkür etsem az kalir. Iyi ki varsiniz. Cok tesekkür ederim.

  6. Cok yardımcı oluyorsunuz teşşkürler. Hocam Alman ve anlattığı gramerin Türkçe karşılığını kafamda oluşturmayınca ziyaret ettim yer burası.

  7. Siteniz bence de çok yararlı olmuş evet hatalar var fakat yararı daha fazla çokta emek var teşekkürler hiç karşilik almadan yararlı olmaya çaliştiğiniz için.

    1. Anlayışı dolu yorumunuz için çok ama çok teşekkürler. Küçük hatalar da olsa içimiz sızlıyor ve olabildiğince siteyi güncellemeye ve hatalardan arındırmaya çalışıyoruz.

  8. Cok teşekkür ederiz emeginiz icin. Sayenizde birseyler ogreniyoruz. Değerli bilgilerinizi bizimle paylasiyorsunuz. Binbir caba ve emek harcadiginiz ortada. Ne kadar teşekkür etsek az. Kolayliklar dilerim.

  9. Merhaba, çok teşekkürler aklıma takılan şu oldu
    Ich wasche mir die Hände.
    Yerine
    Ich wasche meine Hände.
    Kullanılabilir mi?

    1. Merhabalar, evet kullanılabilir. Aşağıdaki alternatiflere de göz atmak isteyebilirsiniz:

      Ich wasche mir meine Hände.
      Ich wasche mir die Hände.
      Ich wasche die Hände.
      Ich wasche meine Hände.

  10. Yaklaşık 2 yıldır Almanca öğrenmeye çalışıyorum. Bu kadar anlaşılır bir şekilde anlatan nadir bir sayfasınız. Emeğinize sağlık.

    1. Çok teşekkür ediyoruz değerli yorumunuz için. Siteyi genel bir bakıma aldık şu aralar. Hem içerik hem de kod olarak gerekli güncellemeleri yapınca umuyoruz ki daha da faydalı olacaktır.

  11. Merhaba, emeğiniz için ben de teşekkür etmek istedim. Çok yeni başladığım için kelime hatalarını zaten anlayamıyorum 😅 ama konu anlatımı için giriyorum sayfanıza ve hangi konuda takıldıysam her seferinde cevabımı buldum. Çok net ve anlaşılır konu anlatımlarınız. Çok çok teşekkürler 🙏

    1. Yorumunuz için çok ama çok teşekkürler. Sayfada geniş çaplı bir güncelleme işine girdik umuyoruz ki mevcut hataları giderip yenilerini yapmayacağız.

  12. Merhabalar, öncelikle verdiğinizi bilgiler için çok teşekkürler. Benim de bir şey dikkatimi çekti. Yukarıdaki ilk tabloda Dativ de Refleksivpronomen da “Du” için “die” yazılmış. Ama ismin -e halindeki dönüşlü zamirler konusundaki tabloda “du” için “dir” yazılmış. Düzeltebilir misiniz lütfen? Çalışmalarınızdan ötürü tekrar çok teşekkürler..

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu

Reklam Engelleyicisi :'(

Sitenin varlığını sürdürebilmesi adına reklam engelliyicinizi (Adblocker) kapatmanızı rica ediyoruz.