B1 Seviye

Konjunktiv 1

Konjunktiv 1 nedir ne değildire girmeden önce Almancada Indikativ (gerçek durum) cümleleri ve Konjunktiv cümleleri olmak üzere iki tip anlatım biçimi olduğunu söyleyelim.

Konjunktiv cümleler ise Konjunktiv I (dolaylı anlatım) ve Konjunktiv II (olasılık ve dilek anlatan “gerçek olmayan” durumlar) olmak üzere ikiye ayrılır.

Almancada Konjunktiv 1 genelde yan cümlelerde kullanılan bir fiil kipidir. Bazı durumlarda birisinin söylediğini yinelemek veya başkasının görüşünü başka bir şekilde ifade etmek isteriz. Tam da böylesi yapılar için Türkçede dolaylı anlatım veya aktarım dediğimiz “Konjunktiv I” biçimini kullanırız.

Konjunktiv 1: Dolaylı Anlatım

Dolaylı anlatım ifadelerini çoğunlukla gazete makaleleri gibi yazılı metinlerde bulabiliriz. Indikativ ve Konjunktiv I cümle arasındaki farkı şşağıdaki tabloda birtakım örneklerle gösterilmek istenmiştir.

Anna: “Ich habe gestern 20 neue Vokabeln gelernt.”
Anna: “Dün 20 yeni kelime öğrendim.”
Indikativ – Doğrudan alıntıThomas: “Anna sagt, sie hat gestern 20 neue Vokabeln gelernt.”
Thomas: “Anna dün 20 yeni kelime öğrendiğini söylüyor.”
Konjunktiv I – Indirekte RedeThomas: “Anna behauptet, sie habe gestern 30 neue Vokabeln gelernt.”
Thomas: “Anna dün 30 yeni kelime öğrendiğini iddia ediyor.”
Dolaylı Anlatım

Thomas, Anna’nın söylediklerinden emin olamadığı için ve tarafsızlığını korumak amacıyla ve doğru veya yanlış olabilecek bu cümleyi “Konjunktiv I” olarak kullanıyor.

Gazetelerde, özellikle bir başkasına ait iddiaların doğruluğundan emin olma ihtiyacı hissetmemek adına ve böylesi bir sorumluluğa girmektense böyle bir kullanımı tercih edilir. Böylesi durumlarda söylenen sözün doğruluğu veya yanlışlığı söylenilen kişiye bırakılıyor.

Indikativ – Doğrudan anlatı“Der Bürgermeister sagt: Das Ziel ist zu erreichen.”
“Belediye başkanı şöyle diyor: Hedefe ulaşılabilir.”
Konjunktiv I – Dolaylı anlatı“Der Bürgermeister sagt, dass das Ziel zu erreichen sei.”
“Belediye başkanı hedefe ulaşılabileceğini söylüyor.”
Dolaylı Anlatım

Aynı zamanda, dolaylı anlatım olan Konjunktiv I ile genellikle bilgiyi nereden duyduğumuzu gösteren belirli kalıplar kullanılır. Aşağıdaki tabloda sıklıkla kullanılan kalıplar derlenmiştir;

Du sagst, … 
… diyorsun.
Er meint, … 
… düşünüyor.
Sie erklärt… 
… diye açıklıyor.
Wir geben an, … 
… diye belirtiyoruz.

Böylesi ifadeleri oluşturmak için fiil köküne farklı son ekler ekleyerek oluşturulur. Bu ekler düzenli, düzensiz ve karışık fiiller fark etmeksizin tümü için aynıdır. Aşağıdaki tabloda Konjunktiv I durumunda fiillerin şahıs zamirlerine göre çekimlendiğinde aldığı ekler gösterilmiştir.

ichduer/sie/eswirihrsie/Sie
-e-est-e-en-et-en

Aşağıdaki tabloda bazı fiillerin Konjunktiv I’in çekimleri derlenmiştir. Fiillerin Konjunktiv 1 çekimleri kullanılmalıdır.

seinhabenkönnenwerden
ichseihabekönnewerde
dusei(e)sthabestkönnestwerdest
er/sie/esseihabekönnewerde
wirseienhabenkönnenwerden
ihrseiethabetkönnetwerdet
sie/Sieseienhabenkönnenwerden

Önemli bir not belirtelim: “Ich” için “sein” fiilinin “Konjunktiv I” biçimi “sei” şeklindedir. Ancak “Du” için “sein” fiilinin “Konjunktiv I” biçimi ise “seiest” şeklindedir. Ama genel kullanımda ikinci ‘e’ konulmaz ve “seist” denilir.

Ayrıca sein dışındaki çoğu fiil için, Konjunktiv I’in basit biçimi ile şimdiki gösterge arasındaki uygulamadaki tek fark, göstergenin sonu -t’nin tersine – e’nin sonuna sahip olan tekil üçüncü tekil kişidir.

Düzensiz fiillerin ikinci veya üçüncü tekil şahıslarında umlaut (sesli harf) değişikliği yoktur. (Konjunktive çekimi örneğin, es gebe, es fahre…, iken şimdiki zaman çekimi, es gibt, es fährt… şeklindedir)

Almancada bizim “…” olarak kullandığımız ifade „…” şeklinde olur. Aşağıdaki örnekte hem dolaysız anlatımı hem de dolaylı anlatım gösterilmiştir. Böylece aradaki farkın daha belirgin olacağını umuyoruz.

İkinci tekil ve çoğul tekil şahıs biçimleri (örneğin du sagest, ihr saget) yapay olarak hissedilir ve nadiren kullanılır.

Dolaysız Du sagst: „Ich habe ihn gesehen.” 
Sen diyorsun: “Onu gördüm.”
Dolaylı Du sagst, du habest ihn gesehen. 
Onu gördüğünü söylüyorsun.

Yukarıdaki gibi bir cümleyi dolaysız anlatımdan dolaylı anlatımlıyla değiştirdiğimizde bazen zaman ya da tarih ve şahıs zamirleri gibi bilgileri değiştirmemiz gerekir.

DirektSie denkt: „Ich muss früh ins Bett gehen.”
“Erken yatmam lazım” diye düşünüyor.
IndirektSie denkt, sie müsse früh ins Bett gehen.
Erken yatması gerektiğini düşünüyor.

Konjunktiv I ve Zamanlarda Kullanımları

Konjunktiv I aşağıdaki tabloda gösterildiği gibi çeşitli zamanlarda kullanılabilir. Örnek şahıs zamiri olarak er(o) kullanılmıştır;

ZamanlarGehen
Präsenser gehe
Perfekter sei gegangen
Futur Ier werde gehen
Futur IIer werde gegangen sein
Perfekt yardımcı fiili Sein olanlar
ZamanlarSagen
Präsenser sage
Perfekter habe gesagt
Futur Ier werde sagen
Futur IIer werde gesagt haben
Perfekt yardımcı fiili Haben olanlar
PräsensAnna sagt, sie schreibe den Text.
Anna metni yazacağını söylüyor.
Futur IAnna sagt, sie werde den Text morgen schreiben.
Anna metni yarın yazacağını söylüyor.
Futur IIAnna sagt, bis morgen werde sie den Text geschrieben haben.
Anna, metni yarına kadar yazmış olacağını söylüyor.

Indikativ (doğrudan) cümle hangi geçmiş zamanda olursa olsun (Perfekt, Präteritum veya Plusquamperfekt), bunu Indirekte Rede’ye (dolaylı anlatım) Konjunktiv I’e çevirirken Perfekt kullanılır.

“Konjunktiv I” kullanımında kullanılan tek geçmiş zaman, Perfekt’e dayanan formdur. Indikativ cümle hangi geçmiş zaman ile olursa olsun Perfekt olarak çevrilir. Bir sonraki dersimizde de Modal fiillerle Konjunktiv I kullanımı anlatılacaktır.

Kaynak ve detaylı bilgi için;

https://deutsch.lingolia.com/de/grammatik/verben/konjunktiv

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu

Reklam Engelleyicisi :'( (Adblocker)

Sitenin varlığını sürdürebilmesi adına reklam engelliyicinizi (Adblocker) kapatmanızı rica ediyoruz.