A2 Seviye

Almancada Temel Cümle Kurulumu Yapılışı

Almancada temel cümle kurulumu öğrenirken sıklıkla karşılaştığımız ve bu cümlede niye özne başta değil ki diye anlamaya çalıştığımız örnekler görmüşüzdür. Almancada cümleler basit cümle ve birleşik cümle olmak üzere ikiye ayrılır. Bu bölümde basit bir cümlenin temel cümle kuruluş mantığını anlatacağız.

Almancada Temel Cümle Kurulumu

Almancada basit bir cümleyi incelediğimizde cümlede özne, yüklem, zaman kelimeleri, dolaylı nesne (e-hali) ve dolaysız nesne (i-hali) gibi cümlenin ögeleri bulunmaktadır.

Özne, Türkçe’de olduğu gibi genellikle cümlenin başında bulunur. Cümleye “kim” veya “ne” sorularını sorunca bunlara cevap olan kelime veya kelime gurubu öznedir. Örneğin,” Mein Vater kauft ein Auto. Babam bir araba satın alıyor.” cümlesinde “Kim bir araba satın alıyor?” diye sorarak “babam” kelimesi cümlenin öznesi olur.

Almanca’da fiil ikinci yerde bulunur. Yani birinci yerde öznenin bulunduğunu kabul edersek onun arkasından fiil gelir, ikinci yer, ikinci kelime demek değildir. Cümlenin öznesi dört kelimeden meydana gelebilir, o zaman fiil baştan beşinci kelime olur. Ama özneyi meydana getiren kelimelerin birinci yerde bulunduğunu kabul edersek fiil bunların hemen arkasında, yani ikinci yerde bulunur.

Nesne veya nesneler ise fiilden sonra yer alırlar. Bir cümlede birden fazla nesne olabilir. Bunlar cümleye “kimi” veya “neyi” soruları sorularak bulunabilir. Ayrıca “kime” veya “neye” sorularına cevap veren kelimeler de birer nesnedir.

Almancada temel cümle kuruluşunda öncelik sıralaması özne – yüklem – zaman kelimeleri – e-hali (dolaylı nesne) – i-hali (dolaysız nesne) şeklinde gitmektedir. Aşağıdaki tabloyu incelediğimizde her ögenin bulunduğu yeri gösterebilmek için (birden fazla kelime ile ifade edilebilmesi nedeniyle) bir bölge adı olarak adlandırdık.

1. Bölge2. Bölge3. Bölge4. Bölge5. Bölge
ÖzneYüklemZaman E-Haliİ-Hali
Ichschriebemorgenmeinem Vatereinen Brief
Benbabamayarın bir mektupyazacağım.
Almancada Temel Cümle Kurulumu

Bir cümlede yüklem (soru ve ünlem ifadeleri hariç) daima 2. Bölgede bulunur ve yeri asla değiştirilemez. Ayrıca yüklem özne ile bitişik bir ilişki içindedir ve özne ya fiilin önünde 1.Bölgede ya da fiilin ardından 3. Bölgede bulunur.

Ancak bir cümlede özne her daim başta bulunmak zorunda değildir. 2. Bölgedeki fiil hariç vurgusu yapılmak istenen diğer bölgelerdeki elemanlarla yer değiştirmektedir. Aşağıdaki tablolarda ilk tablomuzda verilen cümlenin değişimleri gösterilmiştir;

1. Bölge2. Bölge3. Bölge4. Bölge5. Bölge
E-HaliYüklemÖzneZamanİ-Hali
meinem Vaterschriebeichmorgeneinen Brief
Babamayarın(ben)bir mektupyazacağım.
Almancada Temel Cümle Kurulumu
1. Bölge2. Bölge3. Bölge4. Bölge5. Bölge
ZamanYüklemÖzneE-Haliİ-Hali
Morgenschriebeichmeinem Vatereinen Brief
Yarınbabama(ben)bir mektupyazacağım.
Almancada Temel Cümle Kurulumu
1. Bölge2. Bölge3. Bölge4. Bölge5. Bölge
İ-HaliYüklemÖzneZamanE-Hali
Einen Briefschriebeichmorgenmeinem Vater
Bir mektupyazacağım(ben)yarınbabama.
Almancada Temel Cümle Kurulumu

Temel bir cümlede Akkusativobjekt (-i hali nesnesi) ve Dativobjekt (-e hali nesnesi) varsa yukarıda gösterdiğimiz gibi önce Dativobjekt sonra Akkusativobjekt gelir. Ancak bunlardan, hangisi olduğu fark etmez, herhangi biri yerine Personelpronomen (zamiri) kullanılırsa, zamir biçiminde olan diğerinden önce kullanılır.

Her ikisinin yerine zamirleri kullanılırsa, önce Akkusativ sonra Dativ halde olan zamir kullanılır.

Mein Onkel schenkt seinem Sohn einen Papagei.
Amcam oğluna bir papağan hediye ediyor.
Mein Onkel schenkt ihm einen Papagei.
Amcam ona bir papağan hediye ediyor.
Mein Onkel schenkt ihn seinem Sohn.
Amcam onu oğluna hediye ediyor.
Mein Onkel schenkt ihn ihm.
Amcam onu ona hediye ediyor.

Almancada temel cümle içindeki yer değiştirmelerde dikkat edilmesi gereken noktalar;

1 – Bir cümlede en başta gelen, yani 1. Bölge’de bulunan kelime veya kelimelerin muhakkak özne olması gerekmez. Buraya cümle içinde çeşitli görevlerde bulunan (yer, zaman, durum, v.s. bildiren) kelimeler gelebilir. Özne cümlede “kim” veya “ne” sorusuna cevap veren kelimedir ve 1. Bölge’de bulunması şart değildir.

2 – Almanca cümlede vurgusu yapılmak için başa alınmış ögeyi Türkçede de başa alarak çevirmek büyük kolaylık sağlayacaktır ama diğer bölgeleri birebir aynı yerde kalacak şekilde çevirmemeye dikkat edin.

3 – Cümlenin fiili mutlaka 2. Bölge’de bulunur ve başka bir yere gidemez.

4 – Cümlede özellikle belirtmek istediğimiz kelime özneyle yer değiştirmekte, ve en başa getirilmektedir. Örneğin, yukarıdaki kalıpta birinci cümleki jetzt kelimesini başa alarak öğrencinin okula, biraz sonra, öğleden sonra vs. değil de şimdi gittiği belirtilir. In die Schule kelime grubunu başa alarak da öğrencinin şimdi herhangi başka bir yere değil de okula gittiği özellikle belirtilir.

5- Zamirler kullanılırsa öncelik Akkusativ olana verilir.

Yorumlarınızı bu alana yazabilirsiniz.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu