A1 Seviye

Almancada Düzensiz Fiiller (unregelmäßige Verben)

Almancada düzensiz fiiller kuvvetli (stark) ve karışık (gemischt) fiilleri içine alan bir bölümdür desek yanlış bir kullanım yapmış olmayız.

Almancada fiiller 3 kategoride bulunmaktadır:

  1. Zayıf (kurallı) Fiiller (schwache / regelmäßige Verben)
  2. Kuvvetli (kuralsız) Fiiller (starke / unregelmäßige Verben)
  3. Karışık fiiller (gemischte Verben / Mischverben)

❗ Karışık fiiller hem düzenli fiil hem de düzensiz fiil özelliği gösterdiği için dikkat edilmelidir. Her ne kadar düzenli fiil özelliklerine sahip olsa da onları düzensiz fiiller kategorisine dahil ederiz.

https://youtu.be/cxY88-kWGJc

Almancada Düzensiz Fiiller

Almancada düzenli fiiller her bir düzenli fiil için geçerli olan belirli bir kalıba uyarak çekimlenir. Buna karşılık düzensiz fiiller çekimlenirlerken özellikle ikinci ve üçüncü tekil şahısta olmak üzere farklı farklı çekimlere sahiptirler.

Öncelikle fiil mastar hali ve fiil kökü hakkında bilgi verelim; Almancada fiiller -en, -n gibi sonlara sahiptir bu hallerine mastar hali adı verilmekte. Fiilden bu ekleri çıkardığımızda kalan haline ise fiil kökü denilir. İlk olarak kuvvetli (stark) olarak adlandırdığımız düzensiz fiilleri inceleyelim.

Kuvvetli (stark) Düzensiz Fiiller

Bir fiili düzensiz fiil yapan en temel özellik fiil köklerindeki ünlü harflerin özellikle “du” ve “er/sie/es” şahıs zamirlerinde ses değişikliğine uğramasıdır.

Bu ses değişiklikleri her bir düzensiz fiil için farklı farklı olabilmekte o yüzden ilgili fiilin çekimlerini de öğrenmenizi tavsiye ederiz.

İlk olarak düzenli bir fiil olan machen (yapmak) fiili ile kuvvetli (stark) olarak adlandırdığımız sehen (görmek) düzensiz fiilimizin şimdiki zaman çekimlerini kıyaslayalım ve aradaki farkı net bir şekilde görelim;

Zamirmachensehen
ichmachesehe
dumachstsiehst
er/sie/esmachtsieht
wirmachensehen
ihrmachtseht
sie/Siemachensehen
Şimdiki Zamana (Präsens) Göre Çekimleri

Almanca Düzensiz Fiil Çekimleri

Machen düzenli fiili ve sehen düzensiz fiilini incelediğinizde “du, er-sie-es” şahıs zamirlerinde fiil köklerindeki değişim ortadır. İşte bu fiil kökündeki değişiklik düzensiz bir fiilin olmazsa olmazıdır.

Diyebiliriz ki eğer bir fiil çekimlenirken fiil köklerinde ses değişikliği oluyorsa o fiil kesin bir şekilde düzensiz bir fiildir.

*ichduer/sie/eswirihrsie/Sie
düzenli-e-st-t-en-t-en
düzensiz-e🤷🏾‍♂️🤷🏾‍♂️-en-t-en
1: Düzenli Fiil, 2: Düzensiz Fiil

Yukarıdaki tabloda düzenli ve düzensiz fiillerin ilgili şahıs zamirlerine göre aldıkları ekler gösterilmiştir. Fark edeceğiniz üzere özellikle ikinci ve üçüncü tekil şahısların (du, er, sie, es) fiil köklerine aldıkları ekler her bir düzensiz fiil için farklı farklı olabileceği için ezberlenmesi gerekecektir.

Birinci (ich) tekil şahıs genel olarak düzenli fiillerdeki gibi -e eki alarak çekimlendiği görülse de onda da düzensizlik görülebilmektedir (örnek; müssen, können vb…). Ayrıca sein fiilinin kendine has bir çekimi olduğu için nevişahsınamünhasır bir fiil çekimi vardır (Almanca yardımcı fiiller).

Sıra geldi güçlü fiillerdeki fiil köklerindeki sesli harflerin nasıl değiştiklerini incelemeye. Neredeyse her durumda aşağıda listelenen sesli harfler gösterildiği gibi değişir:

a ➡️ äfahren
au ➡️ äulaufen
o ➡️ östoßen
e ➡️ iesehen
e ➡️ ihelfen
Almancada Düzensiz Fiiller

Karışık (gemischt) Düzensiz Fiiller

Düzensiz zayıf fiiller olarak da adlandırabileceğimiz bu fiil tipi hem düzenli hem de düzensiz fiil özelliği gösterirler. Fiillerin şimdiki zaman çekimlerini öğrendiniz ve du, er-sie-es şahıs zamirleri de olmak üzere çekimlerine dikkat ettiniz ve diyorsunuz ki bu fiil düzenli…

Hayır dememelisiniz, karışık fiiller tam da bu noktada mantık yürütmenizi yanlışlayacak bir özellik gösterirler: Karışık fiillerin şimdiki zaman çekimleri düzenli bir fiil formatıyla çekimlenir. Bu yüzden Almanca geçmiş zaman düzensiz fiilleri olarak da adlandırabileceğimiz bu çeşit fiillere dikkat etmek gerekir.

Evet onları hem düzenli hem de düzensiz fiil yapan özellik işte tam bu durumdur. Bu fiiller şimdiki zaman çekimlerinde düzenli fiillerle aynı özelliği gösterirler. Ancak geçmiş zaman çekimlerindeki fiil köklerinde meydana gelen ses değişikliği nedeniyle onları da düzensiz fiil kategorisine sokmaktayız.

Düzenli fiiller tüm zamanlarda çekimlenirken belirli bir formata sahiptir ama düzensiz fiil grubu herhangi bir zamanda fiil köklerinde ses değişikliği yaşıyorsa o artık düzensiz bir fiildir.

Kısaca bir fiilin düzenli ya da düzensiz olup olmadığını onların şimdiki zaman (Präsens) ve geçmiş zaman (Präteritum) çekimlerine bakarak anlayabiliriz.

Aşağıdaki tabloda machen (yapmak) ve kommen (gelmek) fiillerinin şimdiki zaman ve geçmiş zaman çekimleri kıyaslanmıştır:

ZamirMachenMachen
PräsensPräteritum
ichmachemachte
dumachstmachtest
er/sie/esmachtmachtet
wirmachenmachten
ihrmachtmachtet
sie/Siemachenmachten
Şimdiki Zaman (Präsens) ve Präteritum Çekimleri
ZamirKommenKommen
PräsensPräteritum
ichkommekam
dukommstkamst
er/sie/eskommtkam
wirkommenkamen
ihrkommtkamt
sie/Siekommenkamen
Şimdiki Zaman (Präsens) ve Präteritum Çekimleri

Gördüğünüz üzere bir kommen fiili Präsens formatında düzenli bir fiil gibi çekimlenirken Präteritum çekimlerinde ses değişikliği yaşaması sebebiyle düzensiz bir fiildir. Fiil köklerindeki ses değişikliği baskın olan bir özelliktir ve salt bu sebepten fiil düzensiz olarak yorumlayabilirsiniz.

Präteritum çekimlerinde ses değişikliğine uğrayan fiillerin sahip olabileceği ses değişimi aşağıdaki tablodaki gibir.

ei ➡️ iebleiben
ei ➡️ igreifen
i ➡️ asingen
ie ➡️ ofliegen
e ➡️ ahelfen
e ➡️ ofechten
a ➡️ ufahren
a ➡️ iefallen
Almancada Düzensiz Fiiller

6 Yorum

  1. “ich, er-sie-es” şahıs zamirlerinde değil
    ”du, er-sie-es” sahıs zamirlerinde değişiklik oluyor hocam!!!!!

    1. Uyarı için teşekkürler. Açıkçası tabloda doğru olanı belirtmişken orada nasıl öyle belirttim hiçbir fikrim yok. Hemen düzeltiyorum. Hata için özür dilerim

  2. Kommen’in PRÄTERİTUM çekiminde Er/Sie/Es’de kamt yerine Ich ile aynı çekim olan kam olması gerekiyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu

😔 Reklam Engelleyicisi 😔

Sitenin varlığını sürdürebilmesi adına reklam engelliyicinizi (Adblocker) kapatmanızı rica ediyoruz.