A1 Seviye

Almancada Düzensiz Fiiller

Almancada düzensiz fiiller kuvvetli (stark) ve karışık (gemischt) fiilleri içine alan bir bölümdür demiş olsak yanlış bir kullanım yapmayız. Almancada fiiller zayıf (schwach), kuvvetli (stark) ve karışık (gemischt) fiiller olmak üzere üç gruba ayrılır.

Ancak dikkat edilmesi gereken bir husus var ki karışık fiiller hem düzenli fiil hem de düzensiz fiil özelliği gösterirler ancak onları da düzensiz fiiller kategorisine dahil ederiz.

Almancada Düzensiz Fiiller: unregelmäßige Verben

Düzenli fiiller her bir düzenli fiilde aynı olan belirli bir kalıba uyarak çekimlenirken, düzensiz fiiller çekimlenirlerken farklı değişikliklere uğrar ve farklı kalıplara sahiptir.

Öncelikle fiil mastar hali ve fiil kökü hakkında bilgi verelim; Almancada fiiller -en, -n gibi sonlara sahiptir bu hallerine mastar hali adı verilmekte. Fiilden bu ekleri çıkardığımızda kalan haline ise fiil kökü denilir. İlk olarak kuvvetli (stark) olarak adlandırdığımız düzensiz fiilleri inceleyelim.

Kuvvetli (stark) Düzensiz Fiiller

Bir fiili düzensiz fiil yapan en temel özellik fiil köklerindeki ünlü harflerin özellikle “du” ve “er/sie/es” şahıs zamirlerinde ses değişikliğine uğramasıdır.

Bu ses değişiklikleri her bir düzensiz fiil için farklı farklı olabilmekte o yüzden ilgili fiilin çekimlerini de öğrenmenizi tavsiye ederiz.

İlk olarak düzenli bir fiil olan machen (yapmak) fiili ile kuvvetli (stark) olarak adlandırdığımız sehen (görmek) düzensiz fiilimizin şimdiki zaman çekimlerini kıyaslayalım ve aradaki farkı net bir şekilde görelim;

Şahıs
Zamirleri
Machen
Yapmak
Sehen
Bakmak
ichmachesehe
dumachstsiehst
er/sie/esmachtsieht
wirmachensehen
ihrmachtseht
sie/Siemachensehen
Şimdiki Zamana (Präsens) Göre Çekimleri

Almanca Düzensiz Fiil Çekimleri

Machen düzenli fiili ve sehen düzensiz fiilini incelediğinizde “ich, er-sie-es” şahıs zamirlerinde fiil köklerindeki değişim ortadır. İşte bu fiil kökündeki değişiklik düzensiz bir fiilin olmazsa olmazıdır.

Diyebiliriz ki eğer bir fiil çekimlenirken fiil köklerinde ses değişikliği oluyorsa o fiil kesin bir şekilde düzensiz bir fiildir.

ichduer/sie/eswirihrsie/Sie
1-e-st-t-en-t-en
2-e🤷🏾‍♂️🤷🏾‍♂️-en-t-en
1: Düzenli Fiil, 2: Düzensiz Fiil

Yukarıdaki tabloda düzenli ve düzensiz fiillerin ilgili şahıs zamirlerine göre aldıkları ekler gösterilmiştir. Fark edeceğiniz üzere 2. ve 3. tekil şahısların fiil köklerine aldıkları ekler her bir düzensiz fiil için farklı farklı olabileceği için ezberlenmesi gerekecektir.

Sıra geldi fiil köklerindeki sesli harflerin nasıl değiştiklerini incelemeye. Neredeyse her durumda aşağıda listelenen sesli harfler gösterildiği gibi değişir:

a → äfahren
au → äulaufen
o → östoßen
e (uzun telaffuz edilen)→ iesehen
e (kısa telaffuz edilen)→ ihelfen
Almancada Düzensiz Fiiller

Karışık (gemischt) Düzensiz Fiiller

Düzensiz zayıf fiiller olarak da adlandırabileceğimiz bu fiil tipi hem düzenli hem de düzensiz fiil özelliği gösterirler. Fiillerin şimdiki zaman çekimlerini öğrendiniz ve du, er-sie-es şahıs zamirleri de olmak üzere çekimlerine dikkat ettiniz ve diyorsunuz ki bu fiil düzenli…

Hayır dememelisiniz, karışık fiiller tam da bu noktada mantık yürütmenizi yanlışlayacak bir özellik gösterirler: Karışık fiillerin şimdiki zaman çekimleri düzenli bir fiil formatıyla çekimlenir. Bu yüzden Almanca geçmiş zaman düzensiz fiilleri olarak da adlandırabileceğimiz bu çeşit fiillere dikkat etmek gerekir.

Evet onları hem düzenli hem de düzensiz fiil yapan özellik işte tam bu durumdur. Bu fiiller şimdiki zaman çekimlerinde düzenli fiillerle aynı özelliği gösterirler. Ancak geçmiş zaman çekimlerindeki fiil köklerinde meydana gelen ses değişikliği nedeniyle onları da düzensiz fiil kategorisine sokmaktayız.

Düzenli fiiller tüm zamanlarda çekimlenirken belirli bir formata sahiptir ama düzensiz fiil grubu herhangi bir zamanda fiil köklerinde ses değişikliği yaşıyorsa o artık düzensiz bir fiildir.

Kısaca bir fiilin düzenli ya da düzensiz olup olmadığını onların şimdiki zaman (Präsens) ve geçmiş zaman (Präteritum) çekimlerine bakarak anlayabiliriz.

Aşağıdaki tabloda machen (yapmak) ve kommen (gelmek) fiillerinin şimdiki zaman ve geçmiş zaman çekimleri kıyaslanmıştır;

Şahıs
Zamirleri
Präsens
Machen
Präteritum
Machen
Präsens
Kommen
Präteritum
Kommen
ichmachemachtekommekam
dumachstmachtestkommstkamst
er/sie/esmachtmachtetkommtkamt
wirmachenmachtenkommenkamen
ihrmachtmachtetkommtkamt
sie/Siemachenmachtenkommenkamen
Şimdiki Zaman (Präsens) ve Präteritum Çekimleri

Gördüğünüz üzere bir kommen fiili Präsens formatında düzenli bir fiil gibi çekimlenirken Präteritum çekimlerinde ses değişikliği yaşaması sebebiyle düzensiz bir fiildir. Fiil köklerindeki ses değişikliği baskın olan bir özelliktir ve salt bu sebepten fiil düzensiz olarak adlandırılmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu

Reklam Engelleyicisi :'( (Adblocker)

Sitenin varlığını sürdürebilmesi adına reklam engelliyicinizi (Adblocker) kapatmanızı rica ediyoruz.