B1 Seviye

Almancada Edilgen Çatı #2 (Passiv Präteritum)

Almancada Passiv Präteritum ile edilgen çatı konusunu kaldığımız yerden anlatmaya devam ediyoruz. Bu yüzden ilk konu olan Passiv Präsens konusunu anlamış olmanız gerekmektedir.

Almancada Passiv Präteritum

Bir cümlede özne varsa ve bu özne cümledeki fiilin gösterdiği işi yapıyorsa bu cümleye Aktiv (Etken) bir cümle denir.

Buna karşılık yüklemde belirtilen işi gerçekleştiren öznenin belirli olmadığı, işin kim tarafından yapıldığı tahmin edilemediği cümleler ise Passiv (Edilgen) bir cümledir.

Passiv Präteritum, çoğu yönüyle Passiv Präsens ile benzerlik göstermektedir. Tek fark werden yardımcı fiilinin çekiminde yatar.

Haliyle zaman değişikliği olduğu için werden’ın şimdiki zaman yerine cümlenin öznesine göre Präteritum geçmiş zaman kurallarına göre çekimlenir. Geri kalan her şey Passiv Präsens ile benzerdir.

Werden fiilinin Präteritum geçmiş zaman çekimi aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

ichwurde
duwurdest
er/sie/eswurde
wirwurden
ihrwurdet
sie/Siewurden
Werden Präteritum Çekimi

Cümle kurulurken werden yardımcı fiili cümlenin öznesine göre geçmiş zaman kurallarına çekimlenir. Cümlenin ana fiili ise Partizip Perfekt formatına sokulup cümlenin en sonuna gönderilir.

Aşağıdaki tabloda etken cümlelerin edilgen hale dönüşümü gösterilmiştir:

Aktivsatz
(Etken Cümle)
Meine Mutter kochte gestern das Essen.
Annem dün yemeği pişirdi.
(Passivsatz)
Edilgen Cümle
Das Essen wurde gestern gekocht.
Yemek dün pişirildi.
Aktivsatz
(Etken Cümle)
Sie machte die Betten heute früh.
Bu sabah yatakları o yaptı.
(Passivsatz)
Edilgen Cümle
Die Betten wurden heute früh gemacht.
Yataklar bu sabah yapıldı.
Das Passiv – Edilgen Çatı

Bir iş bir kişi tarafından yapılıyorsa von edatı, eğer işi yapan kişi bir aracı ise ya da söz konusu iş kişilerin dışında biri tarafından yapılıyorsa durch edatı kullanılır. Yalnız dikkat edilmesi gereken bir husus var; von edatı daima -e hali (Dativ) ile kullanılırken durch ise daima -i hali (Akkusativ) kullanılır.

Der Kranke wurde vom Arzt operiert
Hasta doktor tarafından ameliyat edildi.
Mein Nachbar wurde durch einen Unfall verletzt.
Komşum bir kazada yaralandı.
Die Nachricht wurde durch einen Boten überbracht.
Mesaj bir elçi vasıtasıyla iletildi.
Diese Stadt wurde durch das Erdbeben zerstört.
Bu şehir depremle yerle bir oldu.
Die Gäste wurden von uns eingeladen.
Misafirler bizim tarafımızdan davet edildi.
Das Passiv – Edilgen Çatı

Her etken cümle, edilgen bir cümleye dönüştürülememektedir. Haliyle etken bir cümleyi (Aktivsatz), edilgen bir cümleye dönüştürürken cümledeki fiilin geçişli olup olmamasına bakılır.

Eğer etken cümledeki fiil geçişsiz (intransitiv) bir fiil ise bu cümle edilgen bir cümleye dönüştürülemez. Etken cümlenin edilgen bir cümleye dönüştürülebilmesi için muhakkak geçişli (transitiv) bir fiilin olması ve bu fiile bağlı bir nesne (Akkusativobjekt) olması gerekmektedir.

Etken cümledeki nesne, edilgen cümleye dönüştürüldüğünde özne (Subjekt) olduğu için haliyle -i halinde kalmaz ve yalın hale (Nominativ) geçer.

Aktivsatz
(Etken Cümle)
Er fand den Schlüssel (Akkusativobjekt).
O, anahtarı buldu.
(Passivsatz)
Edilgen Cümle
Der Schlüssel (Subjekt) wurde von ihm gefunden.
Anahtar onun tarafından bulundu.

Öznesi Olmayan Passiv Cümleler

Etken bir cümlede nesne (Akkusativobjekt) yoksa, edilgen cümle öznesiz kalır. Bu tarz cümlelere Almancada Subjektlose Passivsätze adı verilir. Böyle bir durumda, etken cümlede Dativobjekt olabilir ya da olmayabilir.

Edilgen cümlenin öznesiz kaldığı bu tarz durumlarda özne olarak ya es belirsiz zamiri kullanılır (soru cümleleri hariç) ya da cümle içinden herhangi bir öge alınıp öznenin yerine o öge koyulur. Böylece öznenin yeri doldurulmuş olur. Cümledeki vurgu da haliyle özne konumuna geçen ögede olur.

Bu tarz durumlarda kişilere göre çekilecek olan eylem her zaman 3. tekil şahıs zamirine göre çekimlenir. Ayrıca Dativobjekti olan etken bir cümle, edilgen bir cümleye çevirilirken Dativobjekt hiçbir zaman değiştirilmez ve edilgen cümlede de Dativobjekt olarak kalmaya devam eder.

Aktivsatz
(Etken Cümle)
Er dankte heute dem Lehrer (Dativobjekt).
O, bugün öğretmene teşekkür etti.
(Passivsatz)
Edilgen Cümle
Dem Lehrer (Dativobjekt) wurde heute von ihm gedankt.
Bugün onun tarafından öğretmene teşekkür edildi.
(Passivsatz)
Edilgen Cümle
Es wurde heute von ihm dem Lehrer (Dativobjekt) gedankt.
Bugün onun tarafından öğretmene teşekkür edildi.
(Passivsatz)
Edilgen Cümle
Heute wurde von ihm dem Lehrer (Dativobjekt) gedankt.
Onun tarafından öğretmene bugün teşekkür edildi.
(Passivsatz)
Edilgen Cümle
Von ihm wurde heute dem Lehrer (Dativobjekt) gedankt.
Bugün öğretmene onun tarafından teşekkür edildi.

3 Yorum

  1. Unser Haus wird heute nicht verkauft.Evimiz bugün satılmadı. Wird —–wurde olması gerekmezmi
    Tskrler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu

Reklam Engelleyicisi :'(

Sitenin varlığını sürdürebilmesi adına reklam engelliyicinizi (Adblocker) kapatmanızı rica ediyoruz.