B2 Seviye

Almancada Edilgen Çatı #4 (Plusquamperfekt)

Almancada Passiv im Plusquamperfekt ile edilgen çatı konusunu kaldığımız yerden anlatmaya devam ediyoruz. Bu dersten yüksek verim alabilmek adına ilk konu olan Passiv Präsens konusunu çalışmanızı tavsiye ederiz.

Almancada Passiv im Plusquamperfekt

Bir cümlede özne varsa ve bu özne cümledeki fiilin gösterdiği işi yapıyorsa bu cümleye Aktiv (Etken) bir cümle denir.

Buna karşılık yüklemde belirtilen işi gerçekleştiren öznenin belirli olmadığı, işin kim tarafından yapıldığı tahmin edilemediği cümleler ise Passiv (Edilgen) bir cümledir.

Perfekt Di’li geçmiş zaman ile Passiv yapılırken yardımcı fiil olarak sein kullanılır ve sein cümlenin öznesine göre di’li geçmiş zaman (Präteritum) formatında çekimlenir.

Passiv yapının yardımcı fiili olan werden ise worden haline getirilip cümlenin en sonuna gönderilir. Cümlenin ana fiili ise partizip perfekt formatına sokulur ve worden yardımcı fiilinden hemen önce kullanılır.

Miş’li geçmiş zaman yapısı olan Plusquamperfekt ile yapılan edilgen çatı Perfekt ile yapılan edilgen çatı ile benzerlik göstermektedir. Tek fark sein yardımcı fiilinin şahıslara göre Präsens (şimdiki zaman) çekimi yerine Präteritum (di’li geçmiş zaman) çekimi kullanılır.

ichwar
duwarst
er/sie/eswar
wirwaren
ihrwart
sie/Siewaren

Aşağıdaki tabloda etken cümlelerin edilgen hale dönüşümü gösterilmiştir:

Aktivsatz
(Etken Cümle)
Meine Mutter hatte das Essen gestern Abend gekocht.
Annem dün yemeği dün akşam pişirmişti.
(Passivsatz)
Edilgen Cümle
Das Essen war gestern Abend gekocht worden.
Yemek dün akşam pişirilmişti.
Aktivsatz
(Etken Cümle)
Sie hatte die Betten heute früh gemacht.
Bu sabah yatakları o yapmıştı.
(Passivsatz)
Edilgen Cümle
Die Betten waren heute früh gemacht worden.
Yataklar bu sabah yapılmıştı.
Das Passiv – Edilgen Çatı

Bir iş bir kişi tarafından yapılıyorsa von edatı, eğer işi yapan kişi bir aracı ise ya da söz konusu iş kişilerin dışında biri tarafından yapılıyorsa durch edatı kullanılır. Yalnız dikkat edilmesi gereken bir husus var; von edatı daima -e hali (Dativ) ile kullanılırken durch ise daima -i hali (Akkusativ) kullanılır.

Der Kranke war vom Arzt operiert worden.
Hasta doktor tarafından ameliyat edilmişti.
Mein Nachbar war durch einen Unfall verletzt worden.
Komşum bir kazada yaralanmıştı.
Die Nachricht war durch einen Boten überbracht worden.
Mesaj bir elçi vasıtasıyla iletilmişti.
Diese Stadt war durch das Erdbeben zerstört worden.
Bu şehir depremle yerle bir olmuştu.
Die Gäste waren von uns eingeladen worden.
Misafirler bizim tarafımızdan davet edilmişti.
Almancada Passiv Plusquamperfekt

Her etken cümle, edilgen bir cümleye dönüştürülememektedir. Haliyle etken bir cümleyi (Aktivsatz), edilgen bir cümleye dönüştürürken cümledeki fiilin geçişli olup olmamasına bakılır.

Eğer etken cümledeki fiil geçişsiz (intransitiv) bir fiil ise bu cümle edilgen bir cümleye dönüştürülemez. Etken cümlenin edilgen bir cümleye dönüştürülebilmesi için muhakkak geçişli (transitiv) bir fiilin olması ve bu fiile bağlı bir nesne (Akkusativobjekt) olması gerekmektedir.

Etken cümledeki nesne, edilgen cümleye dönüştürüldüğünde özne (Subjekt) olduğu için haliyle -i halinde kalmaz ve yalın hale (Nominativ) geçer.

Aktivsatz
(Etken Cümle)
Er hatte den Schlüssel (Akkusativobjekt) gefunden.
O, anahtarı bulmuştu.
(Passivsatz)
Edilgen Cümle
Der Schlüssel (Subjekt) war von ihm gefunden worden.
Anahtar onun tarafından bulunmuştu.

Öznesi Olmayan Passiv Cümleler

Etken bir cümlede nesne (Akkusativobjekt) yoksa, edilgen cümle öznesiz kalır. Bu tarz cümlelere Almancada Subjektlose Passivsätze adı verilir. Böyle bir durumda, etken cümlede Dativobjekt olabilir ya da olmayabilir.

Edilgen cümlenin öznesiz kaldığı bu tarz durumlarda özne olarak ya es belirsiz zamiri kullanılır (soru cümleleri hariç) ya da cümle içinden herhangi bir öge alınıp öznenin yerine o öge koyulur. Böylece öznenin yeri doldurulmuş olur. Cümledeki vurgu da haliyle özne konumuna geçen ögede olur.

Bu tarz durumlarda kişilere göre çekilecek olan eylem her zaman 3. tekil şahıs zamirine göre çekimlenir. Ayrıca Dativobjekti olan etken bir cümle, edilgen bir cümleye çevrilirken Dativobjekt hiçbir zaman değiştirilmez ve edilgen cümlede de Dativobjekt olarak kalmaya devam eder.

Aktivsatz
(Etken Cümle)
Er hatte heute dem Lehrer (Dativobjekt) gedankt.
O, bugün öğretmene teşekkür etmişti.
(Passivsatz)
Edilgen Cümle
Dem Lehrer (Dativobjekt) war heute von ihm gedankt worden.
Bugün onun tarafından öğretmene teşekkür edilmişti.
(Passivsatz)
Edilgen Cümle
Es war heute von ihm dem Lehrer (Dativobjekt) gedankt worden.
Bugün onun tarafından öğretmene teşekkür edilmişti.
(Passivsatz)
Edilgen Cümle
Heute war von ihm dem Lehrer (Dativobjekt) gedankt worden.
Onun tarafından öğretmene bugün teşekkür edilmişti.
(Passivsatz)
Edilgen Cümle
Von ihm war heute dem Lehrer (Dativobjekt) gedankt worden.
Bugün öğretmene onun tarafından teşekkür edilmişti.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu

Reklam Engelleyicisi :'( (Adblocker)

Sitenin varlığını sürdürebilmesi adına reklam engelliyicinizi (Adblocker) kapatmanızı rica ediyoruz.