B2 Seviye

Almancada Edilgen Çatı #3 (Passiv Perfekt)

Almancada Passiv Perfekt ile edilgen çatı konusunu kaldığımız yerden anlatmaya devam ediyoruz. Bu dersten yüksek verim alabilmek adına ilk konu olan Passiv Präsens konusunu çalışmanızı tavsiye ederiz.

Almancada Passiv Perfekt

Bir cümlede özne varsa ve bu özne cümledeki fiilin gösterdiği işi yapıyorsa bu cümleye Aktiv (Etken) bir cümle denir.

Buna karşılık yüklemde belirtilen işi gerçekleştiren öznenin belirli olmadığı, işin kim tarafından yapıldığı tahmin edilemediği cümleler ise Passiv (Edilgen) bir cümledir.

Perfekt Di’li geçmiş zaman ile Passiv yapılırken yardımcı fiil olarak sein kullanılır ve sein cümlenin öznesine göre şimdiki zaman formatında çekimlenir.

Passiv yapının yardımcı fiili olan werden ise worden haline getirilip cümlenin en sonuna gönderilir. Cümlenin ana fiili ise partizip perfekt formatına sokulur ve worden yardımcı fiilinden hemen önce kullanılır.

Sein fiilinin şimdiki zamandaki şahıs zamirlerine göre çekimi aşağıdaki tabloda listelenmiştir:

ichbin
dubist
er/sie/esist
wirsind
ihrseid
sie/Siesind

Aşağıdaki tabloda etken cümlelerin edilgen hale dönüşümü gösterilmiştir:

Aktivsatz
(Etken Cümle)
Meine Mutter hat das Essen gestern Abend gekocht.
Annem dün yemeği dün akşam pişirdi.
(Passivsatz)
Edilgen Cümle
Das Essen ist gestern Abend gekocht worden.
Yemek dün akşam pişirildi.
Aktivsatz
(Etken Cümle)
Sie hat die Betten heute früh gemacht.
Bu sabah yatakları o yaptı.
(Passivsatz)
Edilgen Cümle
Die Betten sind heute früh gemacht worden.
Yataklar bu sabah yapıldı.
Das Passiv – Edilgen Çatı

Bir iş bir kişi tarafından yapılıyorsa von edatı, eğer işi yapan kişi bir aracı ise ya da söz konusu iş kişilerin dışında biri tarafından yapılıyorsa durch edatı kullanılır. Yalnız dikkat edilmesi gereken bir husus var; von edatı daima -e hali (Dativ) ile kullanılırken durch ise daima -i hali (Akkusativ) kullanılır.

Der Kranke ist vom Arzt operiert worden.
Hasta doktor tarafından ameliyat edildi.
Mein Nachbar ist durch einen Unfall verletzt worden.
Komşum bir kazada yaralandı.
Die Nachricht ist durch einen Boten überbracht worden.
Mesaj bir elçi vasıtasıyla iletildi.
Diese Stadt ist durch das Erdbeben zerstört worden.
Bu şehir depremle yerle bir oldu.
Die Gäste sind von uns eingeladen worden.
Misafirler bizim tarafımızdan davet edildi.
Das Passiv – Edilgen Çatı

Her etken cümle, edilgen bir cümleye dönüştürülememektedir. Haliyle etken bir cümleyi (Aktivsatz), edilgen bir cümleye dönüştürürken cümledeki fiilin geçişli olup olmamasına bakılır.

Eğer etken cümledeki fiil geçişsiz (intransitiv) bir fiil ise bu cümle edilgen bir cümleye dönüştürülemez. Etken cümlenin edilgen bir cümleye dönüştürülebilmesi için muhakkak geçişli (transitiv) bir fiilin olması ve bu fiile bağlı bir nesne (Akkusativobjekt) olması gerekmektedir.

Etken cümledeki nesne, edilgen cümleye dönüştürüldüğünde özne (Subjekt) olduğu için haliyle -i halinde kalmaz ve yalın hale (Nominativ) geçer.

Aktivsatz
(Etken Cümle)
Er hat den Schlüssel (Akkusativobjekt) gefunden.
O, anahtarı buldu.
(Passivsatz)
Edilgen Cümle
Der Schlüssel (Subjekt) ist von ihm gefunden worden.
Anahtar onun tarafından bulundu.

Öznesi Olmayan Passiv Cümleler

Etken bir cümlede nesne (Akkusativobjekt) yoksa, edilgen cümle öznesiz kalır. Bu tarz cümlelere Almancada Subjektlose Passivsätze adı verilir. Böyle bir durumda, etken cümlede Dativobjekt olabilir ya da olmayabilir.

Edilgen cümlenin öznesiz kaldığı bu tarz durumlarda özne olarak ya es belirsiz zamiri kullanılır (soru cümleleri hariç) ya da cümle içinden herhangi bir öge alınıp öznenin yerine o öge koyulur. Böylece öznenin yeri doldurulmuş olur. Cümledeki vurgu da haliyle özne konumuna geçen ögede olur.

Bu tarz durumlarda kişilere göre çekilecek olan eylem her zaman 3. tekil şahıs zamirine göre çekimlenir. Ayrıca Dativobjekti olan etken bir cümle, edilgen bir cümleye çevrilirken Dativobjekt hiçbir zaman değiştirilmez ve edilgen cümlede de Dativobjekt olarak kalmaya devam eder.

Aktivsatz
(Etken Cümle)
Er hat heute dem Lehrer (Dativobjekt) gedankt.
O, bugün öğretmene teşekkür etti.
(Passivsatz)
Edilgen Cümle
Dem Lehrer (Dativobjekt) ist heute von ihm gedankt worden.
Bugün onun tarafından öğretmene teşekkür edildi.
(Passivsatz)
Edilgen Cümle
Es ist heute von ihm dem Lehrer (Dativobjekt) gedankt worden.
Bugün onun tarafından öğretmene teşekkür edildi.
(Passivsatz)
Edilgen Cümle
Heute ist von ihm dem Lehrer (Dativobjekt) gedankt worden.
Onun tarafından öğretmene bugün teşekkür edildi.
(Passivsatz)
Edilgen Cümle
Von ihm ist heute dem Lehrer (Dativobjekt) gedankt worden.
Bugün öğretmene onun tarafından teşekkür edildi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu

Reklam Engelleyicisi :'(

Sitenin varlığını sürdürebilmesi adına reklam engelliyicinizi (Adblocker) kapatmanızı rica ediyoruz.